بازمهندسی کنش شناختی در زیست بوم یادگیری دیجیتال؛ نقش هوش مصنوعی در بازتعریف استقلال فکری و تفکر انتقادی

تحولات نوین در عرصه فناوری های هوشمند آموزشی، زمینه ای تازه برای بازاندیشی در مفهوم یادگیری و عاملیت ذهنی یادگیرندگان فراهم کرده است. در این میان، استقلال فکری به عنوان یکی از مولفه های بنیادین یادگیری عمیق، تحت تاثیر مستقیم شیوه های به کارگیری هوش مصنوعی قرار گرفته است. این نوشتار با رویکرد تحلیلی به بررسی نسبت میان فناوری های هوشمند و شکل گیری یا تضعیف تفکر انتقادی می پردازد. نتایج نشان می دهد که اثر این فناوری ها دوگانه بوده و می تواند هم به تقویت مهارت های تحلیلی منجر شود و هم در صورت استفاده غیرراهبردی، وابستگی شناختی ایجاد کند. بنابراین، کیفیت طراحی آموزشی و نقش هدایت گر معلم در تعیین پیامدهای تربیتی این ابزارها نقش اساسی دارد.واژگان کلیدی: هوش مصنوعی، استقلال فکری، تفکر انتقادی، یادگیری دیجیتال، عاملیت شناختی، آموزش نوین