بازاندیشی در سواد شناختی در عصر سامانه های هوشمند؛ بررسی دگرگونی استقلال فکری و تفکر انتقادی در آموزش معاصر

تحولات پرشتاب هوش مصنوعی در حوزه آموزش، موجب تغییرات بنیادین در شیوه های یادگیری و ساختارهای شناختی یادگیرندگان شده است. در این میان، استقلال فکری به عنوان یکی از مولفه های اصلی یادگیری عمیق، تحت تاثیر مستقیم نوع تعامل با فناوری های هوشمند قرار گرفته است. این نوشتار با رویکرد تحلیلی به بررسی نقش این فناوری ها در تقویت یا تضعیف تفکر انتقادی می پردازد. نتایج نشان می دهد که اثرگذاری هوش مصنوعی ماهیتی دوگانه دارد و می تواند هم فرصت های جدیدی برای یادگیری فعال ایجاد کند و هم در صورت استفاده غیرهدفمند، به وابستگی شناختی منجر شود. در نهایت، ضرورت بازتعریف نقش معلم و طراحی محیط های یادگیری مبتنی بر تفکر انتقادی مورد تاکید قرار گرفته است.واژگان کلیدی: هوش مصنوعی، استقلال فکری، تفکر انتقادی، سواد شناختی، یادگیری نوین، آموزش دیجیتال