تاثیر محیط فیزیکی و معماری مدارس بر خلاقیت و تمرکز دانش آموزان

محیط فیزیکی مدارس به عنوان یکی از مهم ترین عوامل موثر بر کیفیت فرآیند یاددهی یادگیری، نقش اساسی در رشد شناختی، عاطفی و اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند. امروزه پژوهشگران حوزه آموزش و معماری آموزشی بر این باورند که ویژگی های کالبدی مدارس از جمله نور، رنگ، تهویه، ابعاد فضاها، انعطاف پذیری محیط، کیفیت تجهیزات، زیبایی شناسی و ارتباط با طبیعت می تواند بر میزان خلاقیت، انگیزش، تمرکز و عملکرد تحصیلی دانش آموزان تاثیر مستقیم داشته باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر محیط فیزیکی و معماری مدارس بر خلاقیت و تمرکز دانش آموزان است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مدارس برخوردار از طراحی مناسب، نور طبیعی کافی، فضاهای باز و انعطاف پذیر، رنگ بندی متناسب و امکانات آموزشی مطلوب، زمینه افزایش تمرکز، ارتقای انگیزه تحصیلی و رشد خلاقیت دانش آموزان را فراهم می کنند. همچنین، محیط های آموزشی نامناسب، شلوغ، فاقد نور و تهویه کافی و دارای طراحی یکنواخت می توانند موجب کاهش توجه، افت تحصیلی، خستگی ذهنی و کاهش خلاقیت شوند. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که توجه به اصول معماری آموزشی و طراحی فضاهای یادگیری متناسب با نیازهای روان شناختی دانش آموزان، از الزامات ارتقای کیفیت نظام آموزشی محسوب می شود (احمدی، ۱۳۹۸؛ رضایی، ۱۴۰۰؛ کریمی، ۱۴۰۱).

کلیدواژه ها:

محیط فیزیکی مدارس ، معماری آموزشی ، خلاقیت ، تمرکز ، دانش آموزان ، فضای یادگیری ، طراحی آموزشی