مدل یابی تاثیرگذارترین عناصر آموزشی بر بازده شناختی و عملکردی فراگیران در نظام رسمی تعلیم و تربیت

کیفیت نظام یاددهی-یادگیری و پیامدهای مترتب بر آن در سطوح تحصیلی، همواره به عنوان یکی از محورهای اساسی در سیاست گذاری های آموزشی جوامع معاصر مطرح بوده است. پژوهش پیش رو با هدف کاوش در شبکه ی پیچیده ی علی موثر بر کارایی فرایند آموزش و تراز پیشرفت تحصیلی فراگیران طراحی و اجرا شده است. این مطالعه با اتخاذ رویکردی چندبعدی، به بررسی هم زمان متغیرهای درون فردی، میان فردی و زمینه ای پرداخته تا سهم هر یک در خلق نتایج یادگیری مطلوب یا نامطلوب را تبیین نماید.چارچوب تحلیلی این تحقیق بر پنج رکن کلیدی استوار است: نخست، سرمایه های روان شناختی و شناختی دانش آموزان نظیر خودپنداره ی تحصیلی، انگیزه ی پیشرفت و راهبردهای فراشناختی؛ دوم، شایستگی های حرفه ای و روش شناسی معلمان در انتقال مفاهیم و مدیریت پویای کلاس؛ سوم، کیفیت فضای کالبدی و روانی مدرسه به عنوان بستر اصلی یادگیری؛ چهارم، نقش حمایتی-راهبردی خانواده در ایجاد عادت های اثربخش مطالعه و پشتیبانی عاطفی؛ و پنجم، بهره مندی هوشمندانه از فناوری های نوین آموزشی به عنوان ابزار توانمندساز نه جانشین ساز. یافته ها گویای آن است که تاثیرگذاری مطلوب بر عملکرد تحصیلی، حاصل جمع جبری عوامل یادشده نیست؛ بلکه حاصل تعاملات پویا و نظام مند میان آن هاست. به گونه ای که غنی سازی هر یک از این مولفه ها به شرط هم افزایی با سایرین، می تواند مسیر یادگیری را از حالت خطی و سطحی به فرایندی عمیق، معنادار و پایدار ارتقا دهد. در مقابل، ضعف یا ناهماهنگی در هر حلقه از این زنجیره، می تواند زنجیره ی موفقیت تحصیلی را دچار اختلال کند.در پایان، بر اساس شواهد به دست آمده، راهبردهای عملیاتی در سه سطح خرد (توانمندسازی شناختی دانش آموزان)، میانی (ارتقای صلاحیت های تدریس و مدیریت مدرسه) و کلان (طراحی سیاست های حمایتی و ادغام اثربخش فناوری) ارائه شده است. این پژوهش نتیجه گیری می کند که تحول در خروجی های آموزشی، بدون نگاه سیستمی به عوامل تعیین کننده ی درون و برون مدرسه ای، امکان پذیر نخواهد بود و هرگونه مداخله ی اصلاحی باید با درک عمیق از روابط چندسویه ی این متغیرها همراه باشد.

کلیدواژه ها:

کیفیت آموزشی ، پیشرفت تحصیلی ، عوامل زمینه ای ، تعاملات یادگیری ، توانمندسازی مدرسه ای