طراحی چارچوبی برای ریسک نقدینگی و اهرم مالی در شهرداری ها در پرتو حکمرانی مالی شهری

شهرداری ها به عنوان نهادهای عمومی محلی، نقش محوری در تامین خدمات شهری، اجرای پروژه های عمرانی و مدیریت توسعه شهری دارند. با گسترش شهرنشینی، افزایش هزینه های جاری و عمرانی و وابستگی گسترده به منابع درآمدی ناپایدار، مدیریت ریسک های مالی به ویژه ریسک نقدینگی و اهرم مالی به یکی از چالش های اساسی نظام مالی شهرداری ها تبدیل شده است. ناتوانی در مدیریت جریان های نقدی و اتکای بیش از حد به بدهی یا تعهدات مالی می تواند منجر به کاهش پایداری مالی، اختلال در ارائه خدمات عمومی و افزایش آسیب پذیری شهرداری ها در برابر شوک های اقتصادی شود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل و ارزیابی روش های اندازه گیری ریسک نقدینگی و اهرم مالی در شهرداری ها انجام شده است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی بوده و با بهره گیری از شاخص های متعارف مالی، نسبت های نقدینگی (نظیر نسبت جاری و نسبت آنی)، شاخص های جریان وجوه نقد و معیارهای اهرم مالی (مانند نسبت بدهی به دارایی و بدهی به سرمایه) چارچوبی برای سنجش سلامت مالی شهرداری ها ارائه می دهد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اتکای بالا به درآمدهای ناپایدار، تاخیر در وصول مطالبات و افزایش تعهدات بلندمدت از مهم ترین عوامل تشدیدکننده ریسک نقدینگی و اهرم مالی در شهرداری ها هستند. همچنین، نبود نظام یکپارچه پایش مالی و ضعف در برنامه ریزی مبتنی بر عملکرد، ارزیابی دقیق ریسک های مالی را با محدودیت مواجه کرده است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که استقرار نظام مدیریت ریسک مالی، تقویت شفافیت گزارشگری، تنوع بخشی به منابع درآمدی پایدار و تدوین شاخص های هشداردهنده زودهنگام می تواند نقش موثری در ارتقای تاب آوری و پایداری مالی شهرداری ها ایفا کند.

کلیدواژه ها:

ریسک نقدینگی ، اهرم مالی ، شهرداری ، مدیریت مالی شهری ، پایداری مالی ، سلامت مالی.