چالش های مدیریت نقدینگی و وصول درآمدهای پایدار در شهرداری مناطق مرزی مطالعه موردی: شهرداری مهاباد

وابستگی مالی شهرداری ها به جریان های نوسانی (به ویژه درآمدهای مرتبط با ساخت وساز، فروش دارایی ها و سایر درآمدهای غیرمستمر) باعث می شود «کسری نقدینگی» حتی در سال هایی که در ظاهر تراز بودجه مثبت است، به یک مسئله دائمی تبدیل شود؛ مسئله ای که در شهرهای واقع در استان های مرزی به دلیل شکنندگی پایه های رسمی اقتصاد محلی و سهم بالاتر فعالیت های غیررسمی، غالبا تشدید می شود. این مقاله با هدف تبیین سازوکارهای ایجاد ناپایداری نقدینگی و دشواری وصول درآمدهای پایدار در شهرداری های مناطق مرزی، از رویکرد توصیفی–تحلیلی مبتنی بر مطالعه موردی استفاده می کند و با اتکا بر تحلیل اسنادی قوانین (به ویژه قانون درآمد پایدار و آیین نامه مالی آن)، مرور پژوهش های دانشگاهی مرتبط با پایداری درآمد شهرداری ها و مدیریت مالی شهری، و استخراج شواهد موردی از مهاباد (از جمله الگوی درآمدی گزارش شده در پژوهش های موجود و ارقام بودجه ای اعلام شده برای سال ۱۴۰۳)، نشان می دهد که «نقدینگی شهرداری» تابعی از کیفیت سبد درآمدی، زمان بندی وصول ها، قدرت اجرایی وصول (پایگاه داده مودیان، صورتحساب گیری، وصول و اجرای مطالبات)، و کنترل تعهدات هزینه ای است. یافته ها حاکی است که در مهاباد، سهم بالای «فروش اموال» به عنوان منبع درآمدی (به عنوان نمونه حدود ۳۳٪ در دوره گزارش شده) می تواند به پوشش کوتاه مدت پرداخت ها کمک کند اما از منظر پایداری، یک تله مالی ایجاد می کند و اگر با تبدیل دارایی به جریان درآمدی (اجاره داری/سرمایه گذاری) جایگزین نشود، ریسک بحران های دوره ای نقدینگی را بالا نگه می دارد. در بحث و نتیجه گیری، مقاله یک بسته سیاستی چندلایه برای شهرداری های مرزی پیشنهاد می دهد که محور آن «پیش بینی غلتان جریان نقد»، «کنترل تعهدات»، «دیجیتال سازی زنجیره شناسایی تا وصول»، «تبدیل دارایی به درآمد پایدار»، و «کاهش وابستگی به درآمدهای مسئله زا» است و نشان می دهد بدون اصلاح هم زمان سازوکار وصول و سازوکار خزانه داری، صرفا افزایش عناوین درآمدی قانونی به بهبود نقدینگی منجر نخواهد شد.

کلیدواژه ها:

مدیریت نقدینگی ، درآمد پایدار ، وصول مطالبات ، شهرداری های مرزی ، اقتصاد غیررسمی ، شهرداری مهاباد