بررسی نقش دوزبانگی کردی فارسی در یادگیری خواندن و نوشتن دانش آموزان ابتدایی شهر سنندج با تاکید بر فرصت ها و چالش های آموزشی

دوزبانگی به عنوان یکی از پدیده های زبانشناختی و اجتماعی پرتکرار در نظام های آموزشی ایران، به ویژه در مناطقی که زبان مادری دانش آموزان با زبان رسمی آموزش تفاوت دارد، اهمیتی بسزا یافته است. شهر سنندج به عنوان یکی از مراکز اصلی استان کردستان، جمعیتی را در خود جای داده که زبان مادری اغلب ساکنان آن کردی (سورانی) است، درحالی که زبان آموزش رسمی در مدارس فارسی است. این وضعیت، دانش آموزان مقطع ابتدایی را با چالش ها و فرصت های متعددی در فرایند یادگیری مهارت های پایه ای خواندن و نوشتن مواجه می سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش دوزبانگی کردی فارسی در یادگیری خواندن و نوشتن دانش آموزان ابتدایی شهر سنندج و با تمرکز بر شناسایی فرصت ها و چالش های آموزشی ناشی از این دوزبانگی انجام شده است. چارچوب نظری این مقاله بر پایه نظریه های آستانه زبانی کامینز، نظریه تداخل زبانی وینریش، و رویکرد سرمایه زبانی بوردیو استوار است. روش تحقیق از نوع توصیفی تحلیلی است و داده ها از طریق مرور منابع کتابخانه ای، اسناد آموزشی و پژوهش های پیشین گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که دوزبانگی در صورت مدیریت صحیح آموزشی می تواند به عنوان یک مزیت شناختی و فرهنگی عمل کند؛ در عین حال، نبود برنامه ریزی آموزشی مناسب، تفاوت های نحوی و واژگانی میان کردی و فارسی، و ضعف در آمادگی زبانی پیش از دبستان، چالش هایی جدی در فرایند سوادآموزی ایجاد می کنند. در پایان، راهکارهایی برای بهره گیری از ظرفیت های دوزبانگی در نظام آموزشی پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

دوزبانگی ، کردی فارسی ، خواندن و نوشتن ، دانش آموزان ابتدایی ، سنندج ، سوادآموزی ، چالش های آموزشی