تحلیل رابطه اعتماد و دموکراسی با تاکید بر نظریه پاتنام؛ مطالعه موردی دوره ی پهلوی دوم

اعتماد مبنای بسیاری از تعاملات و کنش های روزمره در جوامع انسانی چه در زمینه ارتباطات میان فردی و چه در حوزه ارتباطات اجتماعی بین گروه ها است. در حوزه سیاست هم یکی از عواملی است که بر رشد دموکراسی و ثبات حکومت بسیار تاثیرگذار است. رابرت پاتنام اعتماد را مهمترین عنصر سرمایه ی اجتماعی می داند که همکاری را بین شهروندان تسهیل می نماید و همچنین باعث مشارکت سیاسی آن ها و تقویت مردم سالاری می شود. از نظر پاتنام هر چه سطح اعتماد در جامعه بالاتر و شبکه های افقی متراکم تر باشند، امکان به اجماع رسیدن شهروندان برای اخذ تصمیمات عقلانی و تحقق دموکراسی بیشتر است، و در مقابل هر چه سطح اعتماد در جامعه کمتر و شبکه های عمودی متراکم تر باشند امکان از بین رفتن ارزش های دموکراتیک و به وجود آمدن استبداد بیشتر است. هدف مقاله ی حاضر این است که با استفاده از رهیافت نظری پاتنام به این سوال پاسخ دهد که چرا در دوره ی پهلوی دوم دموکراسی تحقق پیدا نکرد؟ در دوره ی پهلوی دوم فرهنگ سیاسی حاکم تا حد بسیاری جهت گیری های سیاسی حکومت و جامعه را تحت تاثیر خود قرار داده بود و باعث به وجود آمدن شبکه های عمودی شده بود که اقتدارگرایی و سلسله مراتب قدرت را در جامعه تقویت می کرد. در این دوره یک بی اعتمادی عمومی بر جامعه حاکم شده بود که باعث عدم همکاری و به اجماع نرسیدن گروه ها و شهروندان در رابطه با دموکراسی شده بود.

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، اعتماد ، هنجارها ، شبکه ها ، دموکراسی ، پهلوی دوم