بزه دیدگی قضات و وکلادر فضای مجازی و سایبری.چالشهای سیاست جنایی جمهوری اسلامی ایران و راهکارهای حمایتی

گسترش فضای مجازی و شبکه های اجتماعی، شکل و ماهیت بزه دیدگی را دگرگون کرده و گروه های شغلی حساس، به ویژه قضات و وکلا، را در معرض تهدیدهای نوینی قرار داده است. این تهدیدها شامل هتک حیثیت، نشر اکاذیب، تهدید، افشای اسرار حرفه ای، اخاذی سایبری و ایجاد فشار روانی و حیثیتی بر متصدیان عدالت است. اهمیت این موضوع از آن جهت دوچندان می شود که آسیب به قضات و وکلا، صرفا یک جرم علیه اشخاص نیست، بلکه به طور غیرمستقیم بر سلامت دادرسی، حق دفاع، استقلال قضایی و اعتماد عمومی به عدالت اثر می گذارد. مقاله حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، ضمن تبیین مفهوم بزه دیدگی در فضای مجازی، مهم ترین مصادیق آسیب علیه قضات و وکلا را بررسی کرده و کاستی های سیاست جنایی جمهوری اسلامی ایران را در حوزه پیشگیری، حمایت و مقابله تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد که قوانین موجود هرچند ظرفیت هایی برای مقابله با برخی رفتارهای مجرمانه دارند، اما از حیث پیشگیری تخصصی، حمایت افتراقی و تضمین امنیت حرفه ای این دو گروه، با خلاهای جدی مواجه اند. در پایان، تقویت پیشگیری وضعی، ارتقای سواد رسانه ای و دیجیتال، حمایت کیفری متناسب، و ایجاد سازوکارهای نهادی ویژه به عنوان راهکارهای اصلی پیشنهاد می شود.گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات موجب شکل گیری فضای مجازی و افزایش تعاملات آنلاین شده است. در کنار مزایای فراوان این فضا، جرایم سایبری نیز رشد چشمگیری داشته و افراد مختلف را در معرض بزه دیدگی قرار داده است. بزه دیدگی در فضای مجازی به وضعیتی اطلاق می شود که در آن اشخاص حقیقی یا حقوقی در نتیجه ارتکاب جرایم رایانه ای و سایبری متحمل خسارات مالی، معنوی یا حیثیتی می شوند

کلیدواژه ها:

بزه دیدگی ، قضات ، وکلا ، فضای مجازی ، سیاست جنایی ، جرایم رایانه ای ، امنیت حرفه ای