از دلبستگی ناایمن تا بزهکاری: یک مرور نظام مند بر نقش میانجی « تنظیم هیجانی ناکارآمد»

پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند مطالعات انجام شده در خصوص نقش میانجی تنظیم هیجانی ناکارآمد در رابطه بین دلبستگی ناایمن و بزهکاری نوجوانان انجام شد. این مطالعه با رویکرد مرور نظام مند و پیروی از دستورالعمل PRISMA انجام گرفت. جستجوی منابع در پایگاه های داده PubMed، Scopus، PsycINFO، Google Scholar و SID با استفاده از کلیدواژه های «دلبستگی ناایمن»، «تنظیم هیجانی»، «دشواری در تنظیم هیجانی» و «بزهکاری» در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ صورت پذیرفت. پس از غربالگری عنوان، چکیده و متن کامل، در نهایت ۳۲ مطالعه که به بررسی حداقل دو متغیر از سه متغیر اصلی پرداخته بودند، وارد تحلیل شدند. نتایج نشان داد دلبستگی آشفته بیشترین همبستگی را با دشواری در تنظیم هیجانی (به ویژه ناتوانی در کنترل خشم و تکانه) دارد (دامنه همبستگی ۰/۵۴ تا ۰/۶۷). دلبستگی دوسوگرا با نشخوار فکری و سرکوبی هیجانی، و دلبستگی اجتنابی با برون ریزی سرد هیجانی همراه بود. همچنین دشواری در تنظیم هیجانی قوی ترین پیش بینی کننده بزهکاری تکانشی (نظیر ضرب و جرح و تخریب اموال) بود (β=۰/۴۸). از میان ۱۲ مطالعه ای که مدل میانجی را آزموده بودند، ۱۰ مطالعه اثر غیرمستقیم معنادار دلبستگی ناایمن بر بزهکاری از طریق تنظیم هیجانی ناکارآمد را تایید کردند. تنظیم هیجانی ناکارآمد یکی از مکانیسم های میانجی مهم در مسیر دلبستگی ناایمن به بزهکاری نوجوانان است. بنابراین، مداخلات پیشگیرانه و درمانی باید بر ایمن سازی دلبستگی (از طریق آموزش والدین) و آموزش مهارت های تنظیم هیجانی (به نوجوانان) به طور همزمان متمرکز شوند.

کلیدواژه ها:

دلبستگی ناایمن ، تنظیم هیجانی ، بزهکاری ، ناهنجاری رفتاری ، مرور نظام مند.