نقش آموزش مبتنی بر تعاملات همسالان در ارتقای انگیزه درونی یادگیری و هویت تحصیلی دانش آموزان؛ چالش ها و فرصت ها

هدف این پژوهش مروری، بررسی نقش آموزش مبتنی بر تعاملات همسالان در ارتقای انگیزه درونی یادگیری و هویت تحصیلی دانش آموزان و همچنین تحلیل چالش ها و فرصت های مرتبط با آن است. در نظام های آموزشی نوین، حرکت از یادگیری معلم محور به یادگیری دانش آموزمحور اهمیت ویژه ای یافته و تعاملات همسالان به عنوان یکی از موثرترین راهبردهای آموزشی مورد توجه قرار گرفته است. این رویکرد با تاکید بر همکاری، گفت وگو، تبادل تجربه و یادگیری گروهی، زمینه ای برای افزایش مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری فراهم می سازد و موجب تقویت انگیزه درونی آنان می شود. انگیزه درونی به عنوان یکی از پایدارترین انواع انگیزش، نقش اساسی در تداوم یادگیری و پیشرفت تحصیلی دارد و در محیط های تعاملی، از طریق افزایش احساس خودمختاری و درگیری شناختی تقویت می شود. همچنین تعاملات همسالان با ایجاد فرصت های ارتباطی و تجربه های موفق یادگیری، به شکل گیری هویت تحصیلی مثبت در دانش آموزان کمک می کند و احساس شایستگی و تعلق آموزشی را در آنان افزایش می دهد.یافته های مطالعات مورد بررسی نشان می دهد که یادگیری مشارکتی و فعالیت های گروهی می توانند موجب بهبود نگرش نسبت به یادگیری، افزایش مسئولیت پذیری و ارتقای عملکرد تحصیلی شوند. در عین حال، چالش هایی مانند ضعف در مهارت های معلمان برای مدیریت فعالیت های گروهی، وابستگی نظام آموزشی به ارزشیابی های سنتی و استفاده نادرست از تشویق و تنبیه، از موانع مهم اجرای موثر این رویکرد محسوب می شوند. در مقابل، استفاده از فناوری های آموزشی نوین، ربات های آموزشی و روش های تدریس فعال، فرصت های ارزشمندی برای تقویت تعاملات همسالان و افزایش کیفیت یادگیری فراهم می سازد.در مجموع، نتایج این مطالعه نشان می دهد که آموزش مبتنی بر تعاملات همسالان در صورت اجرای صحیح، می تواند نقش موثری در ارتقای انگیزه درونی و هویت تحصیلی دانش آموزان داشته باشد و کیفیت فرایند یاددهی–یادگیری را بهبود بخشد.

کلیدواژه ها:

تعاملات همسالان ، انگیزه درونی یادگیری ، هویت تحصیلی ، یادگیری مشارکتی ، آموزش نوین ، انگیزش تحصیلی