حکمرانی شهری، مدیریت خدمات شهری و دستیابی به اهداف توسعه پایدار محیط زیستی (SDGs)

این پژوهش با تمرکز بر پیوند میان حکمرانی شهری، مدیریت خدمات شهری و دستیابی به اهداف توسعه پایدار محیط زیستی، به بررسی این مسئله می پردازد که کیفیت سازوکارهای حکمرانی شهری تا چه اندازه می تواند بر کارآمدی خدمات شهری و در نتیجه بر تحقق اهداف محیط زیستی در سطح شهر اثر بگذارد. مسئله اصلی پژوهش آن است که در بسیاری از شهرها، ضعف هماهنگی نهادی، محدود بودن مشارکت شهروندان، ناکارآمدی نظام تصمیم گیری و نبود شفافیت مدیریتی، اثربخشی خدمات شهری را در حوزه هایی چون مدیریت پسماند، حمل ونقل عمومی، فضای سبز و کنترل آلودگی کاهش داده و دستیابی به پایداری محیط زیستی را با مانع روبه رو کرده است. بر این اساس، هدف پژوهش تبیین و سنجش تاثیر ابعاد اصلی حکمرانی شهری بر کیفیت مدیریت خدمات شهری و ارزیابی نقش آن در تحقق اهداف توسعه پایدار محیط زیستی بوده است. فرضیه اصلی پژوهش آن است که میان بهبود شاخص های حکمرانی شهری، ارتقای کیفیت خدمات شهری و افزایش میزان تحقق پذیری اهداف محیط زیستی رابطه ای معنادار و مستقیم وجود دارد. این پژوهش با رویکردی کاربردی و روش توصیفی تحلیلی انجام شده است. جامعه آماری شامل مدیران و کارشناسان حوزه مدیریت شهری، برنامه ریزان شهری و اعضای نهادهای محلی در یکی از کلان شهرهای کشور بوده و داده ها از طریق پرسش نامه ساخت یافته و بررسی اسناد و گزارش های مدیریتی گردآوری شده اند. برای تحلیل داده ها نیز از آمار توصیفی و استنباطی، شامل آزمون همبستگی و تحلیل رگرسیونی، استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان داد که میان کیفیت حکمرانی شهری و کارآمدی مدیریت خدمات شهری رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد و مولفه هایی مانند شفافیت، پاسخ گویی، هماهنگی نهادی و مشارکت شهروندی بیشترین تاثیر را بر بهبود عملکرد محیط زیستی خدمات شهری داشته اند. همچنین نتایج بیانگر آن است که ارتقای حکمرانی شهری توانسته است به بهبود نسبی شاخص های محیط زیستی، از جمله کاهش نارسایی در مدیریت پسماند، بهبود کیفیت خدمات عمومی و افزایش هم سویی سیاست های شهری با اهداف توسعه پایدار بینجامد. در مجموع، پژوهش حاضر نشان می دهد که تحقق پایداری محیط زیستی در شهرها، بیش از آن که صرفا تابع امکانات فنی و اجرایی باشد، به کیفیت نظم نهادی و کارآمدی الگوی حکمرانی شهری وابسته است.

کلیدواژه ها:

حکمرانی شهری ، مدیریت خدمات شهری ، توسعه پایدار محیط زیستی ، پایداری شهری ، هماهنگی نهادی