تحلیل تاثیر شفافیت ادراک شده و کیفیت خدمات شهری بر تمایل به پرداخت عوارض نوسازی: نقش میانجی اعتماد نهادی در منطقه نه شهرداری شیراز

تامین مالی پایدار، ستون فقرات مدیریت شهری و شرط لازم برای تحقق وعده های توسعه و خدمت رسانی در کلان شهرها به شمار می رود. با این حال، شکاف عمیق میان عوارض وضع شده و وصولی بالفعل در نظام مالی شهرداری های ایران، به بحرانی مزمن برای حکمرانی محلی تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی عمیق تر عوامل موثر بر تمایل به پرداخت عوارض نوسازی در منطقه نه شهرداری شیراز، منطقه ای با ویژگی های متمایز شامل سکونتگاه های غیررسمی، بافت فرسوده و محرومیت نسبی از خدمات شهری طراحی گردید. این مطالعه از حیث هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-همبستگی از نوع پیمایشی با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) است. جامعه آماری شامل کلیه مالکان املاک مسکونی در محدوده قانونی منطقه نه شیراز بوده و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران و با سطح اطمینان ۹۵ درصد، ۳۸۴ نفر تعیین گردید که به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. نتایج توصیفی حاکی از آن است که میانگین کیفیت خدمات کالبدی (۲.۸۵)، شفافیت ادراک شده (۲.۳۵) و تمایل به پرداخت (۲.۶۵) همگی در سطح پایین تر از متوسط قرار دارند که نسبت به مناطق دیگر شهر مانند منطقه چهار وضعیت نامناسب تری را نشان می دهد. یافته های مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که کیفیت خدمات کالبدی (β=۰.۱۸) و شفافیت ادراک شده (β=۰.۳۸) هر دو تاثیر مثبت و مستقیمی بر تمایل به پرداخت دارند. نکته کلیدی آن است که بخش قابل توجهی از تاثیر کیفیت خدمات (۰.۱۴ از ۰.۱۸) به طور غیرمستقیم و از مسیر اعتماد نهادی اعمال می شود. همچنین، شفافیت با ضریب ۰.۶۲ قوی ترین پیش بینی کننده اعتماد نهادی بود. مدل نهایی توانست ۵۲ درصد از واریانس تمایل به پرداخت را تبیین کند. این پژوهش نتیجه می گیرد که در مناطق کم برخوردار شهری نظیر منطقه نه شیراز، شفافیت نحوه هزینه کرد عوارض و اعتماد به نیت شهرداری حتی از خروجی فیزیکی خدمات نیز در شکل دهی به انگیزه پرداخت شهروندان موثرترند. بر این اساس، سیاست های بازآفرینی اعتماد از مسیر شفاف سازی هزینه کرد عوارض و ارتقای پاسخگویی، به عنوان پیش نیاز اثربخشی طرح های ارتقای کالبدی در مناطق محروم شهری پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

تمایل به پرداخت عوارض ، کیفیت خدمات شهری ، شفافیت ادراک شده ، اعتماد نهادی ، منطقه نه شهرداری شیراز ، مدل سازی معادلات ساختاری.