رابطه بین خودتنظیمی تحصیلی و اضطراب ریاضی با میانجی گری راهبردهای شناختی و فراشناختی در دانش آموزان دختر متوسطه اول شهرستان بابل

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین خودتنظیمی تحصیلی و اضطراب ریاضی و همچنین نقش میانجی گر راهبردهای شناختی و راهبردهای فراشناختی در این رابطه، در بین دانش آموزان دختر دوره اول متوسطه انجام شد. نمونه ای متشکل از ۲۷۲ دانش آموز دختر پایه های هفتم تا نهم از طریق نمونه گیری خوشه ای تصادفی از مدارس دولتی دوره اول متوسطه شهرستان بابل در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ انتخاب شدند. شرکت کنندگان مقیاس اضطراب ریاضی کودکان (MASC؛ چیو و هنری، ۱۹۹۰)، پرسشنامه خودتنظیمی تحصیلی (SRQ-A؛ رایان و کانل، ۱۹۸۹) و بخش های راهبردهای یادگیری از پرسشنامه راهبردهای انگیزشی برای یادگیری (MSLQ؛ پینتریچ و درگروت، ۱۹۹۰) را که به ارزیابی استفاده از راهبردهای شناختی و فراشناختی می پردازد، تکمیل کردند. از یک طرح پژوهش همبستگی با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری و روش بوت استرپ برای آزمون مدل های میانجی گری استفاده شد. نتایج نشان داد که خودتنظیمی تحصیلی با اضطراب ریاضی رابطه منفی و معناداری دارد (β = -۰.۲۱۷, p < .۰۵). همچنین، خودتنظیمی تحصیلی با هر دو راهبرد شناختی (β = ۰.۶۰۸, p < .۰۵) و راهبرد فراشناختی (β = ۰.۷۰۷, p < .۰۵) رابطه مثبت و معناداری نشان داد. علاوه بر این، هر دو راهبرد شناختی (β = -۰.۷۳, p < .۰۵) و راهبرد فراشناختی (β = -۰.۱۹۱, p < .۰۵) پس از کنترل خودتنظیمی تحصیلی، با اضطراب ریاضی رابطه منفی و معناداری داشتند. تحلیل های میانجی گری اثرات غیرمستقیم منفی و معنادار خودتنظیمی تحصیلی بر اضطراب ریاضی را هم از طریق راهبردهای شناختی (اثر غیرمستقیمβ = -۰.۰۳۱ ، ۹۵%) و هم به طور قابل توجه تری از طریق راهبردهای فراشناختی (اثر غیرمستقیم β = -۰.۱۹۱ ، ۹۵%) نشان داد. این یافته ها موید آن است که استفاده ماهرانه از راهبردهای یادگیری، به ویژه راهبردهای فراشناختی، به عنوان یک سازوکار کلیدی عمل می کند که از طریق آن، خودتنظیمی تحصیلی بالاتر با اضطراب ریاضی پایین تر در این جمعیت مرتبط است.

کلیدواژه ها:

اضطراب ریاضی ، خودتنظیمی تحصیلی ، راهبردهای شناختی ، راهبردهای فراشناختی