بازآفرینی قاعده لاضرر در طراحی سامانه های هوشمند پیشگیری از جرم

با گسترش فناوری های هوشمند در حوزه پیشگیری از جرم، مسائل متعددی درباره مشروعیت، حدود مداخله و چگونگی تنظیم گری این فناوری ها مطرح شده است. سامانه های پیش بین جرم، تحلیل گر داده های کلان و فناوری های نظارت هوشمند، اگرچه ظرفیت بالایی در کاهش وقوع جرم دارند، اما تهدیدهایی نظیر نقض حریم خصوصی، تبعیض الگوریتمی و تحدید آزادی های فردی را نیز به همراه می آورند. این مقاله با رویکردی میان رشته ای، به بازآفرینی قاعده فقهی «لاضرر» به عنوان بنیان تنظیم گری این فناوری ها می پردازد. پس از تبیین مبانی نظری قاعده لاضرر و جایگاه آن در فقه اسلامی، ارتباط آن با فناوری های نوین تحلیل شده و الگویی برای به کارگیری این قاعده در طراحی سامانه های هوشمند پیشگیری از جرم ارائه می شود. نتایج نشان می دهد که قاعده لاضرر می تواند به عنوان چارچوبی هنجاری برای توسعه فناوری های پیشگیرانه با حداقل آسیب های اجتماعی و حقوقی عمل کند و زمینه ساز سیاست گذاری مسئولانه در نظام عدالت کیفری گردد.

کلیدواژه ها:

قاعده لاضرر ، فناوری هوشمند ، پیشگیری از جرم ، تنظیم گری فقهی ، حقوق کیفری