مدل سازی اجتهاد تطبیقی در پیشگیری فناورمحور از جرم

گسترش فناوری های نوین و پیچیدگی جرایم در عصر دیجیتال ضرورت بازنگری در رویکردهای سنتی پیشگیری از جرم را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این میان، اجتهاد تطبیقی به عنوان رویکردی پویا و مسئله محور، ظرفیت آن را دارد که با بهره گیری از مبانی فقهی و اصول حقوقی، زمینه تلفیق آن با ابزارهای فناورانه را فراهم آورد و الگویی نوین برای سیاست گذاری جنایی ارائه دهد. پژوهش حاضر با هدف مدل سازی اجتهاد تطبیقی در پیشگیری فناورمحور از جرم طراحی شده و سه محور اساسی را به عنوان خروجی مدل مورد تاکید قرار داده است. نخست، سیاست های پیشگیری که در مقام چارچوب های کلان، اصول اجرایی و هنجاری را برای نهادهای مرتبط ارائه داده و به مثابه نقشه راهی برای هماهنگی میان سیاست گذاران، دستگاه های قضایی و نهادهای اجرایی عمل می کنند. دوم، راهبردهای عملیاتی که با تکیه بر فناوری هایی همچون هوش مصنوعی، تحلیل کلان داده و سامانه های هوشمند پیش بینی جرم، امکان طراحی طرح های اجرایی کارآمد و تعریف شاخص های ارزیابی دقیق را فراهم ساخته و از این طریق، کارآمدی اقدامات فناورمحور را تضمین می نمایند. سوم، ضوابط نظارت و ارزیابی که سازوکارهای پایش مستمر، بازخورددهی و اصلاح پذیری مداوم را در دل مدل جای داده و از انحراف ابزارهای فناورانه از اصول اجتهادی و ارزش های اخلاقی جلوگیری می کنند. بر اساس یافته ها، می توان گفت که این مدل علاوه بر آنکه بر ظرفیت های بومی تکیه دارد، توانایی ارائه به عنوان الگویی جهانی در حوزه سیاست گذاری جنایی را نیز داراست. در نتیجه، اجتهاد تطبیقی می تواند هم افزایی موثری میان دین و فناوری ایجاد کرده و زمینه ساز پیشگیری هوشمند، پایدار و عدالت محور از جرم در عصر دیجیتال باشد.

کلیدواژه ها:

اجتهاد تطبیقی ، پیشگیری از جرم ، فناوری های نوین ، سیاست جنایی ، هوش مصنوعی