فضاهای لوکس به مثابه دگرمکان: مصرف نمادین در بحران اقتصادی (مطالعه موردی: تهران)

هدف: این پژوهش به بررسی چگونگی مدیریت پروژه های هویتی توسط مصرف کنندگان طبقه متوسط در فضاهای خرده فروشی لوکس تهران می پردازد؛ آن هم در شرایطی که به دلیل تورم مزمن و تحریم های اقتصادی قدرت خرید خود را از دست داده اند. در حالی که پژوهش های پیشین فرض می کنند کار هویتی مستلزم مبادله اقتصادی و مالکیت کالاست، مطالعه حاضر می پرسد: زمانی که خرید مسدود شده است، مصرف کنندگان چگونه از طریق حضور فیزیکی در فضاهای تجاری، هویت آرمانی خود را بازسازی می کنند؟طراحی/روش شناسی: این مطالعه مبتنی بر قوم نگاری چندمکانی در چهار مرکز خرید لوکس تهران طی ۴ ماه است. داده ها از طریق مشاهده مشارکتی (۷۵ ساعت)، مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۳۲ مصرف کننده (۲۵-۴۵ سال، با تجربه نزول طبقاتی) و تحلیل بصری ۲۵۰ عکس گردآوری شد. تحلیل با رویکرد کدگذاری مضمونی در چارچوب نظریه فرهنگ مصرف کننده و جغرافیای انتقادی مصرف انجام گرفت.یافته ها: یافته ها نشان می دهد مصرف کنندگان از طریق سه کنش، فضاهای تجاری را برای اهداف غیرتجاری بازتعریف می کنند: (۱) تصاحب نمادین و بصری، شامل ایجاد مالکیت تخیلی از طریق ثبت تصویر کالاها و تولید روایت های دیجیتال؛ (۲) کار وقار، به معنای بسیج سرمایه فرهنگی (دانش برند، سلیقه زیباشناختی) برای مشروعیت بخشی به حضور بدون خرید؛ و (۳) سکونت آستانه ای، شامل اقامت مستمر در مرزهای نمادین فضاهای برند و تبدیل آن ها به مکان های اجتماعی-فرهنگی. این کنش ها نشان می دهد تحت محدودیت های اقتصادی، پروژه های هویتی رها نمی شوند، بلکه از طریق مصرف فضایی و نمادین تداوم می یابند.اصالت/ارزش: این پژوهش با مفهوم پردازی «حضور غیرمعامله ای» و «مصرف بدون مالکیت»، به توسعه ادبیات جغرافیای مصرف کمک می کند و نشان می دهد فضاهای لوکس می توانند به عنوان دگرمکان هایی عمل کنند که در آن ها مصرف کنندگان عاملیت محدود خود را برای تاب آوری هویتی اعمال می کنند. این مطالعه چارچوبی نظری برای فهم رفتار مصرف کننده در بحران های اقتصادی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

حضور غیرمعامله ای ، بازار خاکستری لوکس ، نظریه فرهنگ مصرف کننده ، تورم مزمن ، کار وقار ، دگرمکان