طراحی و اعتبارسنجی شاخص ترکیبی کیفیت گزارشگری مالی مبتنی بر ویژگی های کیفی اطلاعات حسابداری

کیفیت گزارشگری مالی به دلیل ماهیت چندبعدی و انتزاعی، همواره با چالش اندازه گیری مواجه بوده و اغلب پژوهش های تجربی با استفاده از شاخص های تک بعدی به سنجش آن پرداخته اند. هدف اصلی این پژوهش، طراحی و اعتبارسنجی شاخص ترکیبی کیفیت گزارشگری مالی مبتنی بر ویژگی های کیفی اطلاعات حسابداری است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی-توسعه ای و از نظر ماهیت، یک پژوهش آمیخته در دو مرحله مجزا بود. در مرحله اول، ۲۳۱ پرسشنامه توسط سرمایه گذاران حرفه ای شاغل در نهادهای مالی فعال در بازار سرمایه ایران تکمیل گردید و داده ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی تجزیه وتحلیل شد. در مرحله دوم، داده های مربوط به ابعاد اطلاعاتی ویژگی های کیفی از گزارش های مالی ۲۴۸ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران استخراج گردید. نتایج نشان داد چهار ویژگی «مربوط بودن»، «قابل اتکا بودن»، «به موقع بودن» و «قابل مقایسه بودن» ارتباط معناداری با کیفیت گزارشگری مالی دارند و ویژگی «قابل فهم بودن» از مدل نهایی حذف گردید. وزن نهایی ویژگی ها به ترتیب ۰.۵۰۵، ۰.۳۰۴، ۰.۱۰۲ و ۰.۰۷۹ محاسبه شد. شاخص برازش کلی مدل برابر با ۰.۶۶۳ به دست آمد که نشان دهنده برازش قوی مدل است. میانگین امتیاز کیفیت گزارشگری مالی شرکت های ایرانی ۶۰.۶ درصد محاسبه گردید. شاخص ترکیبی طراحی شده، ابزاری معتبر و چندبعدی مبتنی بر چارچوب نظری ویژگی های کیفی است که می تواند شکاف بین مبانی نظری و ابزارهای عملی اندازه گیری کیفیت گزارشگری مالی را پر نماید.

کلیدواژه ها:

کیفیت گزارشگری مالی ، ویژگی های کیفی اطلاعات حسابداری ، شاخص ترکیبی ، اعتبارسنجی