چالش های فرسودگی شغلی معلمان در نظام آموزشی ایران

فرسودگی شغلی یک سندرم روان شناختی جدی است که آموزگاران را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار می دهد و با سه مولفه اصلی شامل خستگی هیجانی، بدبینی (دپرسنالیزاسیون) و کاهش موفقیت شخصی مشخص می شود. در بافت آموزشی ایران، معلمان با چالش های سازمانی و اجتماعی-اقتصادی منحصر به فردی روبرو هستند که شدت فرسودگی شغلی را افزایش می دهد. هدف از این پژوهش، شناسایی چالش های اصلی دخیل در فرسودگی شغلی معلمان ایرانی و ارزیابی شیوع آن است. این مطالعه با استفاده از طرح توصیفی-همبستگی بر روی نمونه ای متشکل از ۳۸۵ معلم دبیرستان که به روش خوشه ای چندمرحله ای از سه استان بزرگ ایران انتخاب شده اند، انجام شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه فرسودگی شغلی ماسلاخ (MBI) و یک پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر عوامل سازمانی و زیست محیطی جمع آوری گردید. نتایج آزمون کولموگروف-اسمیرنوف توزیع نرمال داده ها را تایید کرد. نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که میانگین نمرات مولفه های خستگی هیجانی و بدبینی به طور معناداری بالاتر از نقطه خنثی و نمره موفقیت شخصی به طور معناداری پایین تر از آن است. یافته ها چالش های کلیدی از جمله نارضایتی از حقوق و مزایا، حجم بالای کارهای اداری، فقدان استقلال حرفه ای، رفتارهای نامناسب دانش آموزان و فقدان حمایت اجتماعی را به عنوان پیش بین های مهم فرسودگی شغلی شناسایی کرد. نتایج نشان می دهد که مداخلات در سطح سازمانی و سیاست گذاری، از جمله بهبود شرایط کاری، ارائه حمایت های روان شناختی و کاهش بارهای غیرتدریس، برای کاهش فرسودگی ضروری است. این پژوهش به ادبیات محدود موجود درباره رفاه معلمان در بافت آموزشی خاورمیانه کمک می کند.واژگان کلیدی: فرسودگی شغلی، معلمان، نظام آموزشی ایران، خستگی هیجانی، چالش های سازمانی، پرسشنامه فرسودگی شغلی ماسلاخ.