نقش اخلاق معلم در تربیت شاگردان در تمدن اسلامی

تعلیم و تربیت در تمدن اسلامی صرفا انتقال دانش نبوده بلکه فرآیندی جامع برای پرورش شخصیت انسانی به شمار می رفته است. در این میان، اخلاق معلم یکی از مهم ترین عوامل در شکل گیری شخصیت علمی و اخلاقی شاگردان محسوب می شده است. هدف این پژوهش بررسی نقش اخلاق معلم در تربیت شاگردان در تمدن اسلامی با تکیه بر متون تاریخی و تربیتی است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع کتابخانه ای است. یافته های پژوهش نشان می دهد که در نظام آموزشی تمدن اسلامی ویژگی هایی مانند اخلاص، تواضع، عدالت، مهربانی، صبر، الگو بودن اخلاقی و توجه به نیازهای روحی شاگردان از مهم ترین خصوصیات معلمان به شمار می رفته است. اندیشمندانی همچون غزالی، ابن خلدون و خواجه نصیرالدین طوسی تاکید کرده اند که تربیت اخلاقی شاگردان بیش از آنکه از طریق گفتار صورت گیرد از طریق رفتار و منش معلم تحقق می یابد. همچنین رابطه عاطفی و احترام متقابل میان استاد و شاگرد زمینه ساز شکل گیری محیطی مناسب برای رشد علمی و اخلاقی بوده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که الگوی اخلاقی معلمان در تمدن اسلامی می تواند برای نظام های آموزشی معاصر نیز الهام بخش باشد و در ارتقای کیفیت تربیت دانش آموزان نقش مهمی ایفا کند

کلیدواژه ها:

اخلاق معلم ، تربیت شاگرد ، تمدن اسلامی ، تعلیم و تربیت اسلامی ، رابطه استاد و شاگرد.