تحلیل اثر آموزش چندرسانه ای تعاملی بر حافظه فعال و یادگیری مفهومی

تحولات شگرف فناوری اطلاعات و ارتباطات در دهه های اخیر، زمینه ساز تغییرات بنیادین در نظام های آموزشی سراسر جهان شده است. گسترش فناوری های دیجیتال، ظهور محیط های یادگیری الکترونیکی، توسعه نرم افزارهای آموزشی و دسترسی گسترده به ابزارهای چندرسانه ای موجب شده است که شیوه های سنتی آموزش به تدریج جای خود را به رویکردهای نوین و فناورانه بدهند. در این میان، آموزش چندرسانه ای تعاملی به عنوان یکی از مهم ترین دستاوردهای فناوری آموزشی، توجه پژوهشگران، برنامه ریزان آموزشی و متخصصان علوم تربیتی را به خود جلب کرده است. این نوع آموزش با بهره گیری هم زمان از عناصر متنوعی همچون متن، تصویر، صدا، انیمیشن، ویدئو و تعامل فعال یادگیرنده، تلاش می کند فرآیند یادگیری را اثربخش تر، جذاب تر و عمیق تر سازد. در جهان امروز که حجم اطلاعات با سرعتی بی سابقه در حال افزایش است، صرف انتقال اطلاعات به یادگیرندگان نمی تواند تضمین کننده یادگیری پایدار و معنادار باشد. آنچه اهمیت دارد، توانایی پردازش، سازماندهی، ذخیره و بازیابی اطلاعات در ذهن فراگیران است. از این رو، شناخت سازوکارهای شناختی موثر در یادگیری، به ویژه حافظه فعال، به یکی از محورهای اصلی پژوهش های آموزشی تبدیل شده است. حافظه فعال به عنوان یکی از مولفه های بنیادین نظام شناختی انسان، نقش تعیین کننده ای در دریافت، پردازش و نگهداری موقت اطلاعات ایفا می کند و بسیاری از فعالیت های ذهنی پیچیده نظیر حل مسئله، استدلال، تصمیم گیری، درک مطلب و یادگیری مفاهیم جدید بر عملکرد موثر آن استوار هستند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تحلیل اثر آموزش چندرسانه ای تعاملی بر حافظه فعال و یادگیری مفهومی پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که آموزش چندرسانه ای تعاملی با بهره گیری از عناصر دیداری، شنیداری و تعاملی، نقش موثری در بهبود عملکرد حافظه فعال و ارتقای یادگیری مفهومی دارد. همچنین استفاده هدفمند از این رویکرد آموزشی می تواند با کاهش بار شناختی، افزایش مشارکت یادگیرندگان و تسهیل پردازش اطلاعات، زمینه ساز یادگیری عمیق تر، پایدارتر و معنادارتر شود.

کلیدواژه ها:

چندرسانه ، حافظه فعال ، یادگیری مفهومی ، آموزش ، یادگیری