توانمندسازی اقتصادی و گردشگری با محوریت همجواری «شهر سوخته» راهبردهای تعادل منطقه ای رامشار

این پژوهش با هدف تبیین راهبردهای توانمند سازی اقتصادی گردشگری در رامشار، بهره گیری از مزیت همجواری با محوطه جهانی شهر سوخته ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو در سال ۲۰۱۴ و نماد تمدن درخشان شرق فلات ایران انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی و مبتنی بر رویکرد کیفی-کمی است؛ در بخش کیفی از گراندد تئوری و ۳۰ مصاحبه عمیق با خبرگان حوزه گردشگری برنامه ریزی و توسعه منطقه ای استفاده شد و در بخش کمی داده ها از طریق پرسشنامه گردآوری و با مدل SWOT برای شناسایی ظرفیت ها و محدودیت ها و مدل تحلیل سلسله مراتبی (AHP) برای اولویت بندی راهبردها تحلیل گردید. یافته ها نشان می دهد که غلبه سبدهای مسکن محور، نبود مدیریت یکپارچه، ناهماهنگی بین سازمانی، کمبود زیرساخت های گردشگری و افت کیفیت فضاهای عمومی از موانع کلیدی توسعه پایدار منطقه به شمار می رود؛ در مقابل موقعیت جغرافیایی ممتاز، مشارکت تنوع فرهنگی و هنری و جایگاه جهانی شهر سوخته به عنوان موتور محرک گردشگری فرهنگی از مهم ترین نقاط قوت محسوب می شود. بر این اساس بسته های پنج محوره شامل: (۱) شکل دهی خوشه گردشگری میراث پیرامون شهر سوخته و مسیرهای تجربه محور، (۲) ارتقای خدمات و بنگاه های کوچک و متوسط گردشگری (اقامتگاه های بوم گردی، راهنمایان محلی، صنایع دستی، حمل و نقل)، (۳) پیونددهی کارکردی با نقش های اقتصادی پیرامونی، (۴) توانمندسازی سرمایه انسانی و مهارت آموزی جامعه محلی و (۵) استقرار نظام حکمرانی یکپارچه مقصد (DMO) با سازوکار هم افزایی ذی نفعان پیشنهاد می شود. جمع بندی آن که فعال سازی مزیت همجواری با «شهر سوخته» تحت حکمرانی آمایشی و مدیریت مقصد می تواند محرک توانمندسازی اقتصادی گردشگری، اشتغال زایی پایدار و بازتعادل فضایی رامشار باشد. همراستاسازی این سیاست ها با برنامه سیاست شهری ملی ایران (NUP) و چارچوب های بین الملل مسیر هم افزایی مقیاس های محلی-ملی و تحقق توسعه پایدار منطقه ای را تقویت می کند.

کلیدواژه ها:

رامشار ، شهر سوخته ، توانمندسازی اقتصادی ، گردشگری ، تعادل منطقه ای ، خوشه گردشگری میراث ، حکمرانی مقصد (DMO) ، آمایش سرزمین