جایگاه محیط زیست شهری در تحقق توسعه پایدار شهری؛ رهیافتی تحلیلی در شهر زابل

محیط زیست شهری به عنوان یکی از ابعاد اساسی توسعه پایدار، نقش بنیادینی در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و افزایش تاب آوری شهری ایفا می کند. در این پژوهش تلاش شده است تا با رویکردی تحلیلی جایگاه محیط زیست شهری در روند توسعه پایدار شهری در شهر زابل مورد بررسی قرار گیرد. اهمیت موضوع از آنجا ناشی می شود که زابل به دلیل شرایط اقلیمی، خاص موقعیت جغرافیایی مرزی و وابستگی شدید به منابع آبی برون مرزی (رود هیرمند) با چالش های عمیق زیست محیطی مواجه است. خشک شدن تالاب هامون، افزایش کانون های گرد و غبار، کاهش منابع آبی و افت پوشش گیاهی شهری از مهم ترین این چالش ها به شمار می روند. روش تحقیق این مطالعه بر تحلیل اسنادی، داده های ماهواره ای و ترسیم نقشه های تغییرات محیط زیستی در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ است. یافته ها نشان می دهد که کاهش شدید منابع آبی، افت کیفیت هوا، نابودی فضای سبز و تغییرات کاربری زمین به طور مستقیم بر کیفیت زندگی شهروندان زابل اثر گذاشته و تحقق توسعه پایدار شهری را با موانع جدی مواجه ساخته است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که بدون توجه جدی به مدیریت محیط زیست شهری و اتخاذ سیاست های کلان در حوزه همکاری های فرامرزی، امکان دستیابی به توسعه پایدار در شهر زابل محدود خواهد بود. بر این اساس پیشنهادهایی در زمینه تقویت زیرساخت های محیط زیستی، بازنگری در الگوهای مدیریت شهری و احیای منابع آبی و سبز ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

محیط زیست شهری ، توسعه پایدار شهری ، تالاب هامون ، زابل ، تغییرات کاربری زمین ، منابع آبی