بررسی تاثیر صدا با فرکانس های مختلف بر عملکرد شناختی در فعالیت های ساده و پیچیده

صداهایی با ویژگی های مختلف می توانند مستقیما بر توجه و پردازش شناختی تاثیر بگذارند اما نقش فرکانس صدا در این زمینه هنوز به طور کامل مشخص نیست. بنابراین هدف این مطالعه بررسی اثر مواجهه با صدا در فرکانس های پایین، میانی و بالا بر زمان واکنش و دقت پاسخ دهی در تکالیف شناختی ساده (همخوان) و پیچیده (ناهمخوان) با استفاده از آزمون Stroop بود. این پژوهش نیمه تجربی با مشارکت ۴۰ داوطلب سالم انجام شد؛ ۲۰ نفر در گروه آزمایش و ۲۰ نفر در گروه شاهد. تکالیف Stroop در چهار مرحله و تحت چهار وضعیت صوتی مختلف اجرا شدند: بدون صدا (Baseline)، فرکانس پایین، فرکانس میانی و فرکانس بالا. گروه آزمایش در هر مرحله با صدای ۸۵ دسیبل مواجه شد، در حالی که گروه شاهد همان وظایف را بدون صدا انجام داد. متغیرهای وابسته شامل زمان پاسخ و درصد پاسخ صحیح در هر دو نوع تکلیف ساده و پیچیده بودند. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری های مکرر (RM-ANOVA) تحلیل شدند و در صورت نقض فرض کرویت اصلاح Greenhouse - Geisser اعمال شد. نتایج نشان داد که زمان واکنش در تکالیف پیچیده به طور قابل توجهی بیشتر از تکالیف ساده بود. در تکلیف ساده مواجهه با صدای فرکانس پایین موجب افزایش زمان پاسخ شد (p=۰.۰۱)، در حالی که در تکلیف پیچیده صدای فرکانس بالا واکنش ها را به طور معناداری کند کرد (p=۰.۰۰۱ و p=۰.۰۴۹). از سوی دیگر دقت پاسخ دهی تحت تاثیر شرایط صوتی قرار گرفت (F=۵.۹۸, p=۰.۰۰۱، P=۰.۲۵) و در وضعیت فرکانس بالا به طور معناداری بیشتر از حالت بدون صدا و فرکانس پایین بود (p=۰.۰۱۱ و p=۰.۰۲۲). تغییرات مربوط به خطاها و نمرات تداخل عمدتا غیرمعنادار باقی ماندند. این مطالعه نشان می دهد که صداهای محیطی با فرکانس های مختلف می توانند اثر انتخابی بر عملکرد شناختی داشته باشند. صداهای فرکانس پایین در تکالیف ساده و صداهای فرکانس بالا در تکالیف پیچیده موجب کندی واکنش می شوند، در حالی که دقت پاسخ دهی در مواجهه با فرکانس های بالا افزایش می یابد. این یافته ها نشان می دهد که اثر صدا وابسته به نوع وظیفه است و نمی توان آن را به تمامی ابعاد عملکرد شناختی تعمیم داد.

کلیدواژه ها:

فرکانس صدا ، عملکرد ، شناختی ، آزمون استروپ ، زمان واکنش ، دقت پاسخ دهی