تحلیل عوامل اثرگذار بر برنامه های ایمنی و بهداشت حرفه ای در شرکت های توزیع نیروی برق ایران

هدف این پژوهش تبیین و سنجش عوامل اثرگذار بر برنامه های ایمنی و بهداشت حرفه ای در شرکت های توزیع نیروی برق ایران است. بخشی که به سبب ماهیت عملیاتی پرخطر فعالیت های توزیع کار بر روی شبکه های برق دار، کار در ارتفاع، عملیات برقدار کردن و بی برق سازی و مواجهه با شرایط جوی متنوع در معرض انواع ریسک های ایمنی و سلامت قرار دارد. با مرور ادبیات و تحلیل بستر حقوقی و نهادی ایران از جمله آیین نامه های ایمنی کار با برق و دستورالعمل های ایمنی و بهداشت حرفه ای صنعت برق تحت مدیریت شرکت توانیر، چهار خوشه اصلی عوامل موثر استخراج شدند که عبارت اند از عوامل سازمانی (خط مشی ها، آموزش و ارتباطات ایمنی، نظام گزارش دهی)، عوامل مدیریتی (تعهد و تخصیص منابع، نظارت و اجرای الزامات)، عوامل محیطی (بهداشت محیط کار، برچسب گذاری و انبارش مواد خطرناک و شرایط فیزیکی کارگاه) و عوامل انسانی (شایستگی، خطاهای انسانی، نگرش و تبعیت از رویه ها). پژوهش حاضر یک مطالعه تحلیلی کاربردی است که ضمن ارائه چارچوب مفهومی بومی شده، الگوی سنجش میدانی قابل اجرا را نیز پیشنهاد می کند. طرح پیمایش توصیفی با نمونه گیری دو مرحله ای (پنل خبرگان با تجربه و سپس طبقه بندی شغلی) بهره گیری از پرسشنامه اعتبارسنجی شده و تحلیل رگرسیونی برای برآورد اثر هر خوشه موثر بر وضعیت برنامه های ایمنی و بهداشت حرفه ای. انتظار می رود نتایج به اولویت بندی مداخلات مثلا تقویت نظام گزارش دهی رویداد، آموزش PPE و افزایش پاسخگویی مدیریتی و تدوین نقشه راه بهبود ایمنی و بهداشت حرفه ای در شرکت های توزیع برق ایران بینجامد. این مقاله با تاکید بر اقتضائات بومی شبکه های توزیع کشور شکاف میان توصیه های عمومی ایمنی و بهداشت حرفه ای و واقعیت های عملیاتی حوزه توزیع را پررنگ کرده و برای سیاستگذاران و مدیران، عملیاتی راهکارهای اجرایی قابل پیاده سازی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

ایمنی و بهداشت حرفه ای ، شرکت های توزیع نیروی برق ، عوامل انسانی ، تعهد مدیریتی ، محیط کار ، ایران