بررسی اثرات بهداشتی و زیست محیطی آب حاوی نیترات

دسترسی به آب آشامیدنی سالم برای حفظ سلامت انسان ضروری است اما آلودگی منابع آب به ویژه با نیترات در ایران و جهان یکی از چالش های جدی به شمار می رود. نیترات (NO۳) از منابع طبیعی مانند چرخه نیتروژن و صاعقه و نیز از منابع انسانی شامل فعالیت های کشاورزی، فاضلاب شهری و پساب های صنعتی وارد آب می شود. این ترکیب به راحتی در آب حل شده و از طریق مصرف سبزیجات، گوشت و آب آشامیدنی وارد بدن می گردد جایی که می تواند به نیتریت و نیتروزآمین های سرطانی تبدیل شود و خطر بروز متهموگلوبینمی، سرطان های گوارشی، اختلالات تیروئیدی و بیماری های قلبی را افزایش دهد. در بعد زیست محیطی، نیترات موجب یوتروفیکاسیون، کاهش تنوع زیستی و تخریب اکوسیستم های آبی می شود. در این بررسی مروری، مطالعات مرتبط با موضوع از پایگاه های اطلاعاتی SID، Google Scholar و MAGIRAN با استفاده از کلیدواژه های «نیترات»، «اثرات بهداشتی»، «اثرات زیست محیطی» و «منابع نیترات» به زبان فارسی جستجو و تحلیل شدند. بر اساس یافته های استخراج شده، پایش مستمر کیفیت آب، مدیریت منابع آلاینده، اصلاح الگوی کشت، استفاده از کودهای زیستی و ارتقای آگاهی عمومی از جمله راهکارهای موثر برای کنترل نیترات هستند. این مقاله با هدف بررسی جامع منابع، اثرات بهداشتی و زیست محیطی، عوامل تشدید کننده و روش های کاهش نیترات در آب تدوین شده است تا زمینه ساز ارتقای سلامت عمومی و پایداری اکوسیستم های آبی باشد.

کلیدواژه ها:

نیترات ، اثرات بهداشتی ، اثرات زیست محیطی ، منابع نیترات