تحلیل نظام مند علل شبه حوادث در صنعت معدن به روش:SCAT مطالعه موردی در یک مجتمع معدنی استان کرمان

صنعت معدن به دلیل شرایط کاری دشوار، محیط های ناایمن و بهره گیری گسترده از ماشین آلات سنگین در زمره ی صنایع پرریسک قرار دارد. یکی از منابع مهم برای شناسایی الگوهای خطر در این صنعت تحلیل نظام مند رویدادهای شبه حادثه است؛ رویدادهایی که می توانستند به پیامدهای جانی، مالی یا زیست محیطی منجر شوند اما بدون آسیب پایان یافته اند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل علل، مستقیم، پایه و ریشه ای شبه حوادث در یک معدن روباز آهن در استان کرمان طی بازه زمانی دوساله (۱۴۰۲-۱۴۰۳) انجام شد. داده ها شامل ۴۴۲ گزارش تایید شده ی شبه حادثه بودند که با استفاده از تکنیک SCAT کدگذاری و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که ۸۲.۱٪ از شبه حادثه ها در پیت معدن و دامپ ها رخ داده اند و پرتکرارترین نوع رویداد، «برخورد» با ۴۲.۸٪ بوده است. در سطح علل پایه شرایط ناایمن سهم غالبی برابر با ۷۲.۴٪ داشت. تحلیل علل مستقیم نشان داد که «خطا در ایمن سازی» (۲۲.۴٪) و «استفاده از تجهیزات معیوب» (۱۹.۲٪) شایع ترین عوامل هستند. همچنین «مهارت ناکافی» (۳۱.۹٪) و «مهندسی نامناسب» (۱۹.۵٪) از مهم ترین علل ریشه ای شناسایی شده بودند. اگرچه بیشترین اقدام کنترلی ثبت شده آموزش پرسنل (۴۱٪) بود، نتایج نشان می دهد که تلفیق آموزش، مهندسی و اصلاح سیاست های مدیریتی برای کاهش ریسک موثر است. این مطالعه با وجود محدودیت های داده ای می تواند راهنمایی برای تحلیل های پیشگیرانه در صنایع پرریسک باشد.

کلیدواژه ها:

شبه حادثه ، SCAT ، معدن