مقایسه مسئولیت پذیری نوجوانان در خانواده های با الگوی تربیتی با و بدون مشارکت پدر

هدف پژوهش حاضر با هدف مقایسه مسئولیت پذیری نوجوانان در خانواده های با الگوی تربیتی با مشارکت پدر و بدون مشارکت پدر در شهر بهشهر انجام شد. روش این پژوهش از نوع علی-مقایسه ای پس رویدادی بود. جامعه آماری شامل تمام نوجوانان ۱۲ تا ۱۸ ساله شهر بهشهر در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود. نمونه پژوهش شامل ۲۷۰ نوجوان (۱۳۵ نفر در گروه با مشارکت پدر و ۱۳۵ نفر در گروه بدون مشارکت پدر) بود که به روش نمونه گیری هدفمند همراه با غربالگری انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه مسئولیت پذیری نوجوانان سورنی و همکاران (۱۳۸۸) و مقیاس مشارکت پدرانه خانجانی و همکاران (۱۳۹۴) بود. داده ها با استفاده از آزمون تی مستقل و تحلیل واریانس چند متغیره تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین نمره کل مسئولیت پذیری در گروه با مشارکت پدر (۴۲/۹۸) به طور معناداری بالاتر از گروه بدون مشارکت پدر (۲۷/۸۱) بود (t=۸۴/۷, p=۰/۰۰۱). اندازه اثر بزرگ (۱/۲۹) حاکی از تاثیر عملی قابل توجه مشارکت پدر است. همچنین در تمامی خرده مقیاس های مسئولیت پذیری فردی، اجتماعی، تحصیلی و اخلاقی تفاوت معناداری بین دو گروه به نفع گروه با مشارکت پدر مشاهده شد. بیشترین تفاوت در مسئولیت پذیری فردی و کمترین تفاوت در مسئولیت پذیری اخلاقی بود. بررسی نقش جنسیت نشان داد که تفاوت بین دو گروه در پسران بیشتر از دختران است. نتیجه گیری: مشارکت فعال پدر در فرآیند تربیت نقش منحصر به فرد و غیرقابل جایگزینی در رشد مسئولیت پذیری نوجوانان دارد. بر اساس یافته ها، طراحی برنامه های آموزشی برای توانمندسازی پدران، تغییر نگرش های فرهنگی و حمایت از خانواده های بدون مشارکت پدر توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

مسئولیت پذیری نوجوانان ، مشارکت پدر ، الگوی تربیتی خانواده