اثربخشی درمان شناختی- رفتاری مثبت نگر بر بهزیستی روانشناختی و باورهای ناکارآمد در مراحل بهبودی افراد وابسته به مواد مخدر شهر نجف آباد

مقدمه و هدف وابستگی به مواد یکی از چالش های مهم سلامت روان و جامعه است و پیامدهای گسترده ای بر عملکرد فردی و اجتماعی دارد. با توجه به نقش سازنده مداخلات روان شناختی در ارتقای بهزیستی و اصلاح الگوهای فکری مشکل زا، این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی رفتاری مثبت نگر بر بهزیستی روانشناختی و باورهای ناکارآمد افراد وابسته به مواد در مراحل بهبودی انجام شد. روش این پژوهش یک مطالعه نیمه تجربی با طرح پیش آزمون - پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. بدین منظور از میان افراد در مراحل بهبودی مراجعه کننده به مرکز ترک اعتیاد بانیان جوان در شهر نجف آباد در سال ۱۴۰۳ تعداد ۴۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه بهزیستی روان شناختی فرم کوتاه ریف (۱۹۸۵) و پرسش نامه باورهای ناکارآمد بک و رایت (۱۹۹۳) بودند. گروه آزمایش طی ده جلسه هفتگی ۹۰ دقیقه ای مداخله درمان شناختی رفتاری مثبت نگر بن بکینگ (۱۳۹۳) را دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک متغیره در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته ها نتایج نشان داد میانگین نمرات بهزیستی روان شناختی و باورهای ناکارآمد و مولفه های آنها در مرحله پس آزمون بین دو گروه تفاوت معناداری دارد (۰/۰۱>p). همچنین مقادیر مجذور اتا برای بهزیستی روان شناختی و باورهای ناکارآمد به ترتیب ۰/۸۳۵ و ۰/۸۵۱ به دست آمد که بیانگر اثر قوی مداخله است. نتیجه گیری بر اساس یافته ها درمان شناختی رفتاری مثبت نگر می تواند به طور موثری به بهبود بهزیستی روان شناختی و کاهش باورهای ناکارآمد افراد وابسته به مواد در مراحل بهبودی کمک کند. بنابراین پیشنهاد می شود این نوع مداخله در قالب برنامه های آموزشی و درمانی در مراکز ترک اعتیاد و خدمات بازتوانی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

درمان شناختی - رفتاری مثبت نگر ، بهزیستی روانشناختی ، باورهای ناکارآمد ، افراد وابسته به مواد