تاثیر طراحی شهری بر امنیت اجتماعی شهر بندرعباس

امنیت اجتماعی یکی از مهم ترین شاخص های کیفیت زندگی شهری و از پایه های اصلی توسعه پایدار در شهرهاست. امروزه امنیت تنها به حضور نیروهای انتظامی یا کنترل رسمی محدود نمی شود، بلکه کیفیت طراحی فضاهای شهری، نحوه سازمان دهی معابر، روشنایی، کاربری اراضی، خوانایی محیط، حضورپذیری فضاهای عمومی، نظارت طبیعی و میزان تعلق شهروندان به محیط زندگی نیز در شکل گیری یا کاهش احساس امنیت نقش اساسی دارد. شهر بندرعباس به عنوان یکی از مهم ترین شهرهای بندری ایران، به دلیل موقعیت راهبردی، مهاجرپذیری، رشد سریع شهری، وجود بافت های فرسوده و حاشیه ای، فعالیت های اقتصادی گسترده، اقلیم گرم و مرطوب و استفاده گسترده شهروندان از فضاهای عمومی در ساعات عصر و شب، نیازمند توجه ویژه به رابطه میان طراحی شهری و امنیت اجتماعی است. این مقاله با رویکرد توصیفی تحلیلی به بررسی تاثیر طراحی شهری بر امنیت اجتماعی در شهر بندرعباس می پردازد. در این راستا، ابتدا مفاهیم امنیت اجتماعی، طراحی شهری و فضای شهری امن تبیین شده و سپس با استفاده از نظریه هایی مانند پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی یا CPTED، نظریه چشم های خیابان جین جیکوبز و نظریه پنجره های شکسته، مولفه های موثر بر امنیت شهری تحلیل می شود. یافته های مقاله نشان می دهد که عواملی مانند روشنایی مناسب، اختلاط کاربری ها، نظارت طبیعی، سامان دهی فضاهای بی دفاع، خوانایی مسیرها، کیفیت مبلمان شهری، حضورپذیری فضاهای عمومی، تقویت هویت محله ای و بهسازی بافت های فرسوده می توانند نقش مهمی در افزایش امنیت اجتماعی شهر بندرعباس داشته باشند. در پایان، راهکارهایی برای ارتقای امنیت اجتماعی از طریق طراحی شهری در بندرعباس ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

طراحی شهری ، امنیت اجتماعی ، بندرعباس ، CPTED ، فضای بی دفاع شهری ، احساس امنیت ، فضاهای عمومی.