طراحی شهری برای سالمندان و افراد کم توان در شهر بندرعباس

این پژوهش با هدف تبیین اصول، شناسایی چالش ها و ارائه راهکارهای عملی برای دستیابی به طراحی شهری دسترس پذیر و فراگیر با تمرکز بر نیازهای سالمندان و افراد کم توان در شهر بندرعباس انجام شده است. با توجه به روند رو به رشد پیری جمعیت در ایران و افزایش افراد دارای معلولیت، طراحی محیط های شهری که پاسخگوی نیازهای متنوع تمامی شهروندان باشد، امری ضروری و از مولفه های کلیدی عدالت اجتماعی و کیفیت زندگی شهری است. بندرعباس، به عنوان شهری کلیدی با اقلیم گرمسیری، نیازمند رویکردی بومی سازی شده در این زمینه است. روش تحقیق مورد استفاده، رویکردی ترکیبی (کمی و کیفی) با ماهیت توصیفی-تحلیلی است. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه (برای شهروندان شامل سالمندان و افراد کم توان، و همچنین کارشناسان شهری)، مصاحبه نیمه ساختاریافته با گروه های هدف و کارشناسان، مشاهده میدانی عینی از معابر و فضاهای شهری، و تحلیل اسناد و مقررات مرتبط بوده است. نتایج تحلیل ها نشان دهنده وضعیت نامناسب پیاده روها، حمل ونقل عمومی، و فضاهای عمومی شهر بندرعباس از منظر دسترس پذیری است. همچنین، موانع فرهنگی، اقتصادی و اجرایی متعددی در مسیر تحقق طراحی شهری فراگیر شناسایی گردید. در بخش یافته ها، نیازهای اساسی و مشکلات عمده این گروه ها در مواجهه با محیط شهری تبیین شده است. در نهایت، این پژوهش ضمن تاکید بر ضرورت اتخاذ رویکردی جامع و انسان محور، راهکارهای عملیاتی در سطوح سیاست گذاری، برنامه ریزی، طراحی، اجرا و فرهنگ سازی را برای ارتقاء دسترس پذیری و فراگیری در شهر بندرعباس ارائه می نماید. این راهکارها با در نظر گرفتن شرایط اقلیمی و فرهنگی خاص منطقه، تلاش دارند تا شهری ایمن تر، راحت تر و مشارکت پذیرتر برای کلیه شهروندان، به ویژه گروه های آسیب پذیر، فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

طراحی شهری ، دسترس پذیری ، فراگیری ، سالمندان ، افراد کم توان ، شهر بندرعباس ، شهر دوستدار سالمند ، کیفیت زندگی شهری ، طراحی جهانی.