بررسی تاثیر راهبردهای تدریس مفهومی دبیران شیمی بر درک عمیق مفاهیم شیمی در دانش آموزان

در سال های اخیر، تاکید نظام های آموزشی بر یادگیری عمیق به جای یادگیری حافظه محور افزایش یافته است. درس شیمی به عنوان یکی از دروس مفهومی علوم تجربی، نیازمند درک عمیق روابط، ساختارها و فرایندهای علمی است. با این حال، بسیاری از دانش آموزان به دلیل غلبه روش های سنتی تدریس، مفاهیم شیمی را به صورت سطحی و حفظی فرا می گیرند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر راهبردهای تدریس مفهومی دبیران شیمی بر درک عمیق مفاهیم شیمی در دانش آموزان انجام شده است. در این پژوهش تلاش شده است نقش رویکردهای تدریس مبتنی بر فهم مفهومی، از جمله استفاده از مدل سازی، طرح پرسش های مفهومی، یادگیری فعال، ارتباط مفاهیم با زندگی واقعی و به کارگیری آزمایش های هدفمند، در ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان مورد بررسی قرار گیرد.روش پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی و با رویکرد کاربردی است. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان دوره متوسطه دوم و دبیران شیمی می باشد که با استفاده از ابزارهایی مانند پرسشنامه های استاندارد، مشاهده فرایند تدریس و تحلیل عملکرد تحصیلی دانش آموزان مورد بررسی قرار گرفته اند. داده های گردآوری شده با بهره گیری از روش های آماری مناسب تحلیل شده اند تا میزان تاثیر راهبردهای تدریس مفهومی بر سطح درک و فهم مفاهیم شیمی مشخص شود.یافته های پژوهش نشان می دهد که استفاده از راهبردهای تدریس مفهومی توسط دبیران شیمی تاثیر مثبت و معناداری بر درک عمیق مفاهیم شیمی در دانش آموزان دارد. دانش آموزانی که در کلاس های مبتنی بر رویکردهای مفهومی آموزش دیده اند، توانایی بیشتری در تحلیل مسائل شیمیایی، برقراری ارتباط بین مفاهیم و کاربرد دانش در موقعیت های جدید از خود نشان داده اند. همچنین نتایج حاکی از آن است که به کارگیری روش هایی مانند بحث گروهی، استفاده از مدل های مفهومی، آموزش مبتنی بر مسئله و فعالیت های آزمایشگاهی هدفمند می تواند به کاهش یادگیری سطحی و افزایش یادگیری معنادار در درس شیمی کمک کند.بر اساس نتایج این پژوهش می توان نتیجه گرفت که تحول در شیوه های تدریس دبیران شیمی و حرکت به سمت راهبردهای تدریس مفهومی، نقش مهمی در ارتقای کیفیت یادگیری و فهم عمیق دانش آموزان دارد. بنابراین پیشنهاد می شود در برنامه های آموزش حرفه ای معلمان و طراحی برنامه های درسی، توجه بیشتری به آموزش و توسعه مهارت های تدریس مفهومی و یادگیری فعال معطوف شود تا زمینه شکل گیری یادگیری پایدار و عمیق در دانش آموزان فراهم گردد.