مقایسه تطبیق پذیری نرم افزارهای حسابداری با نیازهای شهرداریها و شرکتهای دولتی

پژوهش حاضر با هدف مقایسه تطبیق پذیری نرم افزارهای حسابداری با نیازهای شهرداری ها و شرکت های دولتی انجام شده است. این نهادها به دلیل ماهیت خدماتی، نظام حسابداری وجوهی، بودجه ریزی تعهدی و الزامات گزارشگری مبتنی بر استانداردهای بین المللی حسابداری بخش عمومی (IPSAS)، با نیازهای خاصی مواجه هستند که نرم افزارهای عمومی حسابداری معمولا قادر به تامین آنها نیستند. پژوهش از رویکرد ترکیبی (آمیخته) از نوع اکتشافی متوالی استفاده کرده است. در فاز کیفی، با ۱۸ نفر از مدیران مالی و کارشناسان فناوری اطلاعات شهرداری های کلانشهرها و شرکت های دولتی مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد و اسناد بالادستی (قانون محاسبات عمومی، IPSAS) تحلیل گردید. ۲۲ نیاز اولیه با تحلیل مضمون استخراج و در قالب چهار بعد دسته بندی شد. در فاز کمی، با تکنیک دلفی فازی (دو راند، ۱۲ خبره) نیازها به ۱۸ زیرمعیار نهایی تقلیل یافت. سپس با روش AHP وزن دهی و با روش TOPSIS پنج نرم افزار (سه عمومی و دو تخصصی) ارزیابی و رتبه بندی شدند. بعد بودجه ای با وزن ۰/۲۹۱ بالاترین اهمیت را داشت. زیرمعیارهای «ثبت تعهدات بودجه ای» (وزن ۰/۱۲۸)، «پشتیبانی از حسابداری وجوهی» (۰/۱۱۲) و «تولید صورت های مالی IPSAS» (۰/۰۹۶) مهم ترین نیازها بودند. نرم افزار تخصصی «سامانه یکپارچه مالی شهرداری» با ضریب نزدیکی ۰/۶۲۴ رتبه اول را کسب کرد. نرم افزارهای عمومی به طور معناداری عملکرد ضعیف تری داشتند (میانگین Ci=۰/۲۰۱ در مقابل ۰/۵۶۱ برای تخصصی ها). حتی بهترین نرم افزار تخصصی نیز در ثبت تعهدات بودجه ای و تفریغ بودجه فاصله قابل توجهی با وضعیت ایده آل داشت. نرم افزارهای عمومی حسابداری توانایی پاسخگویی به نیازهای شهرداری ها و شرکت های دولتی را ندارند و نرم افزارهای تخصصی موجود نیز هنوز با وضعیت مطلوب فاصله دارند. طراحی و توسعه نرم افزارهای بومی با پشتیبانی کامل از حسابداری وجوهی و بودجه ریزی عملیاتی، یک ضرورت انکارناپذیر است. به سیاستگذاران توصیه می شود حداقل الزامات فنی را تدوین و فرایند گواهی دهی انطباق را ایجاد کنند.