طراحی مدل ارزیابی اثربخشی حسابرسی داخلی در شهرداری ها با تاکید بر کاهش انحرافات مالی و مطالبات معوق (مطالعه موردی: شهرداری سیرجان)

پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل ارزیابی اثربخشی حسابرسی داخلی در شهرداری ها با تاکید بر کاهش انحرافات مالی و مطالبات معوق در شهرداری سیرجان انجام شده است. در سال های اخیر، پیچیدگی فعالیت های مالی شهرداری ها، توسعه دامنه خدمات شهری، افزایش تنوع منابع درآمدی و گسترش تعهدات مالی، ضرورت استقرار نظام های کنترلی و حسابرسی داخلی کارآمد را بیش از پیش آشکار ساخته است. در بسیاری از شهرداری ها، ضعف در کنترل های داخلی، نبود چارچوب منسجم برای ارزیابی عملکرد حسابرسی داخلی، و نارسایی در پایش مستمر فرآیندهای مالی، موجب بروز انحرافات بودجه ای، افزایش هزینه های غیرضروری، تاخیر در وصول مطالبات و کاهش شفافیت مالی شده است. بر این اساس، مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که چه ابعاد و مولفه هایی می توانند در قالب یک مدل بومی، اثربخشی حسابرسی داخلی در شهرداری سیرجان را تبیین کرده و زمینه کاهش انحرافات مالی و مطالبات معوق را فراهم آورند.این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی و از نوع مطالعات آمیخته با غلبه رویکرد کیفی است. در بخش کیفی، با استفاده از مطالعه اسنادی و مرور ادبیات پژوهش، ابعاد اولیه مدل استخراج شد و سپس از طریق نظرخواهی از خبرگان شامل مدیران مالی، حسابرسان، کارشناسان بودجه و متخصصان حسابداری بخش عمومی تکمیل گردید. در بخش کمی، برای اعتبارسنجی مدل پیشنهادی، پرسشنامه ای محقق ساخته تدوین شد و در میان جامعه آماری متشکل از مدیران، کارشناسان مالی و حسابرسی شهرداری سیرجان توزیع شد. نتایج نشان داد که اثربخشی حسابرسی داخلی در شهرداری سیرجان تابع شش بعد اصلی شامل استقلال سازمانی، شایستگی حرفه ای، کفایت کنترل های داخلی، کیفیت گزارشگری حسابرسی، رویکرد مبتنی بر ریسک، و میزان پیگیری اجرای توصیه های حسابرسی است. همچنین یافته ها حاکی از آن بود که تقویت این ابعاد می تواند به طور معناداری موجب کاهش انحرافات مالی، بهبود انضباط بودجه ای، تسریع در شناسایی مطالبات معوق و ارتقای کیفیت تصمیم گیری مالی شود. نتیجه گیری پژوهش نشان می دهد که حسابرسی داخلی در شهرداری ها زمانی اثربخش خواهد بود که از جایگاه سازمانی مناسب، اختیارات کافی، سازوکارهای گزارش دهی شفاف، نیروی انسانی متخصص و ارتباط نظام مند با فرآیندهای بودجه، خزانه داری، درآمد و قراردادها برخوردار باشد. بر این اساس، طراحی و استقرار یک مدل ارزیابی اثربخشی حسابرسی داخلی می تواند به عنوان ابزاری مدیریتی برای اصلاح فرآیندهای مالی و ارتقای پاسخگویی در شهرداری سیرجان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

حسابرسی داخلی ، شهرداری ، مطالبات معوق ، انحرافات مالی ، کنترل داخلی ، شهرداری سیرجان ، حسابداری بخش عمومی.