توانمندسازی زنان و دختران

آموزش با توانمندسازی زنان و دختران، توسعه خانواده و جامعه را شتاب می دهد. آموزش با گسترش فرهنگ گفت وگو و مدارا، از تنش های اجتماعی می کاهد. بنابراین، نظام آموزشی هم ابزار توسعه است، هم شرط آن، و هم نتیجه آن. البته باید توجه داشت که صرف وجود مدرسه و دانشگاه به معنای تحقق توسعه پایدار نیست. گاه نظام های آموزشی دچار آسیب هایی هستند که نقش آن ها را در توسعه کاهش می دهد. حافظه محوری و تاکید افراطی بر امتحان، بی توجهی به مهارت های زندگی، فاصله میان آموزش و نیازهای بازار کار، نابرابری آموزشی، ضعف در تربیت معلم، کمبود امکانات، تمرکز بیش از حد بر مدرک گرایی، کم رنگ شدن تربیت اخلاقی و ضعف در پرورش تفکر انتقادی از جمله چالش هایی است که بسیاری از جوامع با آن روبه رو هستند. در چنین شرایطی، خروجی نظام آموزشی ممکن است افرادی باشند که مدرک دارند اما مهارت کافی ندارند، اطلاعات دارند اما قدرت تحلیل ندارند، یا تخصص دارند اما مسئولیت پذیری اجتماعی و اخلاق حرفه ای در آنان ضعیف است. این وضعیت نه تنها توسعه را تسهیل نمی کند، بلکه می تواند بحران های تازه ای نیز ایجاد نماید. برای آن که نظام آموزشی نقش واقعی خود را در توسعه پایدار ایفا کند، اصلاح و بازآفرینی آن ضروری است. این اصلاح باید از چند مسیر دنبال شود: بازنگری در فلسفه تعلیم و تربیت، توجه به نیازهای واقعی جامعه، ارتقای منزلت و توانمندی معلمان، به روز کردن برنامه های درسی، تقویت آموزش مهارت محور، استفاده هوشمندانه از فناوری، توسعه عدالت آموزشی، پیوند میان آموزش و پژوهش، تقویت همکاری خانواده و مدرسه، و تغییر نظام ارزشیابی از نمره محوری به شایستگی محوری. همچنین لازم است آموزش و پرورش از نگاه هزینه ای خارج شود و به عنوان سرمایه گذاری بلندمدت برای آینده جامعه تلقی گردد. هر مبلغی که برای کیفیت بخشی به آموزش هزینه می شود، در واقع سرمایه گذاری برای کاهش فقر، بیکاری، آسیب های اجتماعی، ناهنجاری های فرهنگی و وابستگی اقتصادی در آینده است. در جمع بندی می توان گفت توسعه پایدار جوامع فرایندی چندبعدی و انسانی است که بدون پرورش انسان های آگاه، توانمند، مسئول و خلاق تحقق نمی یابد. عوامل گوناگونی چون حکمرانی مطلوب، اقتصاد مولد، عدالت اجتماعی، فرهنگ توسعه گرا، سرمایه اجتماعی و حفظ محیط زیست در شکل گیری آن موثرند؛ اما در میان همه این عوامل، نظام آموزشی جایگاهی بنیادین دارد، زیرا این نظام بستر اصلی شکل گیری سرمایه انسانی و فرهنگی جامعه است (جفره، ۱۴۰۴).