نقش هوش مصنوعی در افزایش مشارکت و عمق یادگیری ریاضی در کلاس معکوس

امروزه توسعه فناوری های دیجیتال و گسترش آموزش مجازی، نظام های آموزشی را با فرصت ها و چالش های جدیدی مواجه ساخته است. در این میان، درس ریاضی به دلیل ماهیت انتزاعی، نیاز به تعامل مستمر و ضرورت درک عمیق مفاهیم، بیش از سایر دروس تحت تاثیر تغییرات محیط آموزشی قرار گرفته است. کاهش مشارکت دانش آموزان، افت انگیزه یادگیری و محدود شدن تعاملات آموزشی در کلاس های مجازی، ضرورت بهره گیری از روش های نوین تدریس را بیش از پیش آشکار کرده است (Anderson, ۲۰۰۸). یکی از رویکردهای نوین و اثربخش در این زمینه، الگوی کلاس معکوس است که با تغییر نقش دانش آموز از دریافت کننده منفعل به یادگیرنده فعال، زمینه یادگیری عمیق تر و مشارکت بیشتر را فراهم می کند (Bergmann & Sams, ۲۰۱۲).پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در افزایش مشارکت و عمق یادگیری ریاضی در کلاس معکوس انجام شده است. روش پژوهش از نوع اقدام پژوهی بوده و در بستر آموزش مجازی و با مشارکت دانش آموزان پایه هشتم اجرا شده است. در این پژوهش، هوش مصنوعی به عنوان دستیار یادگیری و ابزار تولید محتوا مورد استفاده قرار گرفت و دانش آموزان ضمن بهره گیری از امکانات آن، در فرایند تولید محتوای آموزشی و ارائه مفاهیم ریاضی مشارکت فعال داشتند. داده ها از طریق مشاهده نظام مند، مقایسه پیش آزمون و پس آزمون، تحلیل محتوای تولیدشده توسط دانش آموزان و بازخوردهای شفاهی گردآوری و تحلیل شدند.یافته های پژوهش نشان داد که استفاده از هوش مصنوعی در الگوی کلاس معکوس موجب افزایش مشارکت دانش آموزان، بهبود درک مفاهیم ریاضی، تقویت انگیزه یادگیری، افزایش اعتماد به نفس و ارتقای کیفیت محتوای تولیدشده توسط دانش آموزان شده است. همچنین نتایج بیانگر آن است که هوش مصنوعی می تواند علاوه بر ایفای نقش یک ابزار فناورانه، به عنوان یک دستیار یادگیری موثر در فرایند آموزش و یادگیری عمل کرده و زمینه توسعه مهارت های قرن بیست و یکم را فراهم سازد. بنابراین، بهره گیری هدفمند از هوش مصنوعی در کنار روش های نوین تدریس، می تواند راهکاری موثر برای ارتقای کیفیت آموزش ریاضی در محیط های مجازی و ترکیبی باشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، کلاس معکوس ، مشارکت دانش آموزان ، عمق یادگیری ، آموزش مجازی ، درس ریاضی ، تولید محتوا.