سیاست جنایی تقنینی ایران در قبال جرایم زیست محیطی سایبری: تحلیل حق دسترسی به اطلاعات سبز و جرم انگاری اخلال در سیستم های پایش آنلاین آلودگی

امروزه سامانه های پایش آنلاین محیط زیست، ستون فقرات حکمرانی داده محور و تضمین کننده حق دسترسی به اطلاعات سبز هستند. با این حال، این زیرساخت های حیاتی در معرض تهدیدات سایبری نوینی مانند دستکاری، تخریب یا اختلال در عملکرد قرار دارند که می تواند ضمن نقض حق مذکور، به فجایع زیست محیطی بینجامد. این پژوهش با هدف تحلیل سیاست جنایی تقنینی ایران در مقابله با این «جرایم زیست محیطی سایبری» و با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد قانون جرایم رایانه ای (مواد ۷۳۶، ۷۳۷، ۷۳۸ و ۷۳۹) ظرفیت نظری قابل قبولی دارد، اما عدم تصریح داده های محیط زیستی به عنوان مصداقی حیاتی و سکوت قوانین خاص محیط زیست، خلای بنیادین ایجاد کرده است. این وضعیت منجر به شکل گیری سیاستی پراکنده، مبتنی بر تفسیر قضایی و فاقد بازدارندگی موثر شده است. مقاله با تحلیل تطبیقی، پیشنهاد می کند با اصلاح قانون جرایم رایانه ای (افزودن تبصره به ماده ۷۳۹) و ایجاد سازوکارهای هماهنگی نهادی، چارچوبی منسجم و پیشگیرانه ایجاد شود.

کلیدواژه ها:

سیاست جنایی ، جرایم زیست محیطی سایبری ، اطلاعات سبز ، پایش آنلاین ، قانون جرایم رایانه ای