بررسی تاثیر مدیریت تلفیقی علف های هرز بر بهبود شرایط فیزیکی خاک و رشد گیاه دارویی بالنگوی شهری

مدیریت تلفیقی علف های هرز (IWM) به عنوان راهکاری پایدار در کاهش اثرات زیست محیطی علف کش ها و کنترل مقاومت علف های هرز شناخته می شود. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر روش های مختلف مدیریت تلفیقی بر جمعیت علف های هرز، شرایط فیزیکی خاک (رطوبت، دما، تراکم ظاهری) و رشد گیاه دارویی بالنگوی شهری (Lallemantia iberica Fischer & C.A. Meyer) در شرایط نیمه خشک تبریز انجام شد. آزمایش به صورت اسپلیت پلات در قالب بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی ۱۳۹۴–۱۳۹۵ اجرا گردید. عامل اصلی شامل کاربرد (۱.۵ لیتر در هکتار، پیش کاشت) و عدم کاربرد علف کش تریفلورالین و عامل فرعی شامل دوازده تیمار مدیریتی (شاهد آلوده، وجین دستی، مالچ کاه و کلش ۵ تن در هکتار، کشت توام با عدس، جو، ماشک گل خوشه ای، گاودانه) بود. نتایج نشان داد اثر متقابل علف کش و روش های مدیریتی بر تراکم (تا ۹۵.۴% کاهش)، وزن خشک علف های هرز (تا ۹۸.۲% کاهش)، رطوبت خاک پس از برداشت (تا ۲۲.۴% افزایش)، دمای خاک (کاهش ۲–۳ درجه)، شاخص کلروفیل (تا ۴۰.۸% افزایش) و عملکرد دانه (تا ۱۱۲% افزایش) معنی دار بود (p<۰.۰۱). تیمار مالچ + ترفلان موثرترین روش در کنترل علف های هرز و بهبود شرایط فیزیکی خاک بود. همبستگی منفی قوی بین تراکم علف هرز و عملکرد دانه (r = –۰.۸۲**) و مثبت بین شاخص کلروفیل و عملکرد (r = +۰.۷۶) مشاهده شد. در نهایت، تلفیق مالچ آلی و علف کش انتخابی به عنوان استراتژی بهینه برای بهبود خاک، کاهش مصرف شیمیایی و افزایش عملکرد پایدار بالنگوی شهری در مناطق نیمه خشک پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

مدیریت تلفیقی ، علف های هرز ، بالنگوی شهری ، رطوبت خاک ، مالچ کاه و کلش ، گیاهان پوششی