تاثیر تنش خشکی در تولیدات کشاورزی

بیش از ۴۵ درصد اراضی کشاورزی جهان در مناطق خشک قرار گرفته اند. پیش بینی ها نشان می دهد که با ادامه روند گرم شدن زمین، عملکرد محصولات در مناطق خشک و نیمه خشک طی دهه های آینده ممکن است بیش از ۵۰ درصد در اثر خشکسالی کاهش یابد. تنش خشکی یکی از گسترده ترین و مهم ترین چالش های محیطی در تولید محصولات زراعی به شمار می آید و با توجه به تغییرات اقلیمی، شدت و فراوانی آن در حال افزایش است. این تنش با ایجاد محدودیت در دسترسی گیاه به آب، فرآیندهای حیاتی مانند رشد ریشه و اندام های هوایی، تبادل گازی، فتوسنتز و تعادل اسمزی را تحت تاثیر قرار می دهد. تجمع گونه های فعال اکسیژن و ایجاد تنش اکسیداتیو، تخریب رنگیزه های فتوسنتزی، اختلال در غشاها و آسیب به ماکرومولکول های سلولی از جمله پیامدهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی خشکی است. گیاهان برای مقابله با این شرایط، سازوکارهای مختلفی همچون فعال سازی سیستم آنتی اکسیدانی، تجمع اسمولیت ها، افزایش نسبت ریشه به ساقه و تنظیم بیان ژن های مرتبط با تنش را به کار می گیرند. شناخت اثرات خشکی بر بخش های مختلف گیاه و بررسی پاسخ های سازگاری آن، نقش مهمی در توسعه راهبردهای مدیریتی و به نژادی برای افزایش تحمل گیاه و حفظ عملکرد در شرایط کم آبی ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

رشد و عملکرد گیاه ، تنش خشکی ، سیستم آنتی اکسیدانی ، فتوسنتز