بررسی تنوع ژنتیکی گونه نخود(Pisum Sativum L.) با استفاده از توالی نوکلئوتیدهای ژن های مریستمی

نخود فرنگی (Pisum sativum L.)به عنوان یکی از مهم ترین حبوبات، نقش کلیدی در تامین امنیت غذایی و تغذیه در بسیاری از کشورها دارد. تنوع ژنتیکی این گونه، پایه ای اساسی برای برنامه های اصلاح نباتات، حفاظت از ذخایر ژنتیکی و توسعه ارقام مقاوم به تنش های زیستی و غیرزیستی محسوب می شود. این پژوهش به بررسی تنوع ژنتیکی گونه نخود فرنگی با استفاده از توالی نوکلئوتیدهای ژن های مریستمی استخراج شده از افراد این گونه از پایگاه NCBI می پردازد. شناخت دقیق این تنوع ژنتیکی به ویژه در ژن های مریستمی که نقش کلیدی در رشد و نمو گیاه دارند، اهمیت ویژه ای دارد. هدف اصلی مطالعه، تعیین میزان و الگوی تنوع ژنتیکی بخشی از ژن های مریستمی در ژنوتیپ های نخود فرنگی با استفاده از داده های توالی یابی و تحلیل های بیوانفورماتیکی به منظور ارتقاء برنامه های اصلاحی است. در این مطالعه، داده های توالی ژن های مریستمی از چندین ژنوتیپ جمع آوری و با ابزارهای بیوانفورماتیکی هم ردیف سازی شدند و با ترسیم درخت فیلوژنتیکی، روابط تکاملی و نزدیکی ژنتیکی بین نمونه ها تحلیل شد تا ساختار و هم خویشاوندی ژنتیکی مشخص گردد. نتایج نشان داد از مجموع ۴۱۴۴ نوکلئوتید، ۵۲.۳۱٪ مشابهت و ۴۷.۶۹٪ تفاوت ژنتیکی بین توالی ها وجود دارد که بیانگر سطح بالای تنوع ژنتیکی در ژن های مریستمی است و ساختار فیلوژنتیکی نشان داد برخی ژنوتیپ ها نزدیکی ژنتیکی بیشتر و برخی فاصله تکاملی بیشتری دارند، که حاکی از وجود گروه های ژنتیکی متمایز است. میزان بالای تنوع ژنتیکی مشاهده شده می تواند مبنای مناسبی برای شناسایی ژنوتیپ های برتر از نظر رشد مریستمی، تحمل تنش و عملکرد زراعی باشد و این یافته ها اهمیت استفاده از داده های توالی یابی و تحلیل های بیوانفورماتیکی برای درک بهتر ساختار ژنتیکی و ارتقاء برنامه های اصلاح نخود فرنگی و توسعه راهبردهای حفظ و بهره برداری از ذخایر ژنتیکی گونه های زراعی مشابه را تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

نخود فرنگی ، تنوع ژنتیکی ، نوکلئوتید ، مریستم ، بیوانفورماتیک