طرح مهندسی مجدد فرآیند معاملات غیرتشریفاتی در صنعت پتروشیمی با رویکرد نظارت متقاطع ۴ لایه و چرخش شغلی ۵ ماهه؛ ارتقای شفافیت مالی و کیفیت گزارشگری (مطالعه موردی: آیین نامه معاملات شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس)

در سازمان های بزرگ مقیاس و استراتژیک همچون هلدینگ های پتروشیمی، معاملات غیرتشریفاتی (خرد و بعضا متوسط) (استعلامی) به دلیل حجم بالای تراکنش ها همواره کانون اصلی ریسک های نظارتی و چالش های حاکمیت شرکتی بوده اند. از منظر تئوری نمایندگی، عدم تقارن اطلاعاتی در این سطح از معاملات می تواند منجر به انحراف از اهداف عالیه سازمان گردد. پژوهش حاضر با هدف عارضه یابی و مهندسی مجدد فرآیندهای فعلی تدارکات شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس و شرکت های تابعه، مبتنی بر آیین نامه معاملات تدوین شده است. این مطالعه با اتخاذ رویکردی تحلیلی- تطبیقی، به واکاوی شکاف های موجود میان «دستورالعمل های ابلاغی» و «اقدامات اجرایی» در زنجیره تامین می پردازد تا بسترهای نشت مالی را شناسایی نماید. یافته های تحقیق نشان می دهد که تمرکز وظایف در دست کارشناس واحد و خلاءهای ناشی از تفسیر ناصواب ماده ۲۹ آیین نامه (مبنی بر حذف تضامین در خریدهای فوری)، منجر به افت کیفیت تامین کالا، کاهش دقت در گزارشگری و افزایش ریسک تبانی شده است. بر اساس چارچوب یکپارچه کنترل های داخلی، نبود تفکیک وظایف در مرحله استعلام بها، پایداری شفافیت مالی را با چالش جدی مواجه ساخته است. این مقاله با ارائه یک مدل نوآورانه تحت عنوان «نظارت متقاطع ۴ لایه» و پیاده سازی «استراتژی چرخش شغلی ۵ ماهه»، راهکارهای اجرایی نوینی را جهت ارتقای شفافیت مالی، بهبود کیفیت گزارشگری و صیانت از منابع مالی در بدنه بازرگانی صنعت پتروشیمی ارائه می دهد. نتایج حاصل از این پژوهش می تواند به عنوان یک الگوی بومی در سایر هلدینگ های انرژی محور مورد بهره برداری قرار گرفته و شاخص های سلامت اداری را بهبود بخشد.

کلیدواژه ها:

حاکمیت شرکتی ، کنترل های داخلی ، مهندسی مجدد فرآیند ، نظارت متقاطع ، مدیریت ریسک معاملات