نقش خانواده در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش خانواده در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و شناسایی ابعاد مختلف تاثیرگذار خانواده بر موفقیت یا افت تحصیلی انجام شده است.این پژوهش به روش مروری نظام مند و با جستجوی جامع در پایگاه های داده های علمی معتبر داخلی از جمله پرتال جامع علوم انسانی، مگیران، نورمگز و سیویلیکا انجام شد. کلیدواژه های مورد جستجو شامل «نقش خانواده»، «پیشرفت تحصیلی»، «فرزندپروری»، «سرمایه فرهنگی» و «تعامل خانه و مدرسه» بود. از میان پژوهش های انجام شده در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴، تعداد ۳۰ تا ۵۰ مطالعه معتبر انتخاب و تحلیل گردید.نتایج نشان داد که خانواده از ابعاد گوناگونی بر پیشرفت تحصیلی تاثیر می گذارد: سرمایه فرهنگی و اقتصادی (شامل سطح تحصیلات والدین، منابع آموزشی خانه و درآمد خانواده)، فضای عاطفی و کارکرد خانواده (محبت، حمایت روانی و کاهش تنش)، تعامل سازنده با مدرسه (ارتباط مستمر با معلمان و مشارکت در فعالیت های مدرسه)، و سبک های فرزندپروری (تعادل میان محبت و کنترل). همچنین مشخص شد که تعامل هماهنگ این ابعاد نسبت به هر یک از آنها به تنهایی، تاثیر قوی تری بر موفقیت تحصیلی دارد.خانواده به عنوان مهم ترین نهاد تاثیرگذار بر یادگیری، نیازمند آگاهی از نقش چندبعدی خود است. مدارس و سیاستگذاران آموزشی نیز باید با طراحی برنامه های توانمندسازی خانواده ها و تقویت تعامل خانه و مدرسه، زمینه را برای تحقق عدالت آموزشی و بهبود کیفیت یادگیری فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان ، تعامل خانه و مدرسه ، خانواده ، سبک های فرزندپروری.