مقاله حفاظت از حریم خصوصی دانش آموزان در سیستم های آموزشی هوشمند

تحول دیجیتال و ورود فناوری هایی چون هوش مصنوعی، کلان داده و اینترنت اشیا به عرصه آموزش، منجر به ظهور سیستم های آموزشی هوشمند (Smart Educational Systems) شده است. این سیستم ها با جمع آوری گسترده و تحلیل عمیق داده های دانش آموزان، پتانسیل بالایی برای شخصی سازی و بهبود کیفیت آموزش دارند. اما در مقابل، تهدیدات جدی برای حریم خصوصی و امنیت داده های حساس این قشر آسیب پذیر ایجاد می کنند. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با مطالعه کتابخانه ای منابع داخلی و خارجی، به بررسی چالش های حریم خصوصی در این سیستم ها می پردازد. یافته های کلیدی نشان می دهد که داده های جمع آوری شده فراتر از اطلاعات هویتی و تحصیلی، شامل داده های رفتاری، شناختی و حتی عاطفی می شوند که در صورت افشا یا سوءاستفاده، می توانند آسیب های جبران ناپذیری به دانش آموزان وارد کنند. تهدیداتی چون نشت داده، پروفایل سازی، تبعیض الگوریتمی و سوءاستفاده تجاری از اصلی ترین مخاطرات هستند. تحلیل حقوقی، نقص قوانین جامع در ایران و نبود نهاد ناظر ویژه را آشکار می سازد. در این مقاله، راهکارهای فنی (مانند رمزنگاری، حریم خصوصی تفاضلی)، مدیریتی (سیاست گذاری، آموزش) و حقوقی پیشنهاد شده و یک چارچوب سه لایه یکپارچه برای حفاظت ارائه می گردد. نتیجه گیری نهایی بر ضرورت تدوین سیاست های ملی، تقویت زیرساخت های امنیتی و ترویج فرهنگ اخلاق محوری در طراحی و استفاده از این سیستم ها تاکید دارد.