هوش مصنوعی در ارزیابی؛ عدالت آموزشی یا قضاوت ماشینی؟

با گسترش سریع فناوری های نوین، هوش مصنوعی به تدریج وارد حوزه های مختلف نظام آموزشی شده است و یکی از مهم ترین و حساس ترین کاربردهای آن، استفاده در فرایند ارزیابی و سنجش عملکرد دانش آموزان است. ارزیابی آموزشی همواره یکی از چالش برانگیزترین بخش های آموزش بوده است، زیرا مستقیما با عدالت آموزشی، فرصت های برابر و آینده تحصیلی دانش آموزان ارتباط دارد. هدف این مقاله بررسی نقش هوش مصنوعی در ارزیابی آموزشی و تحلیل این پرسش اساسی است که آیا استفاده از هوش مصنوعی می تواند به تحقق عدالت آموزشی کمک کند یا صرفا شکل جدیدی از قضاوت ماشینی و غیرانسانی را بازتولید می نماید. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی و انتقادی، به بررسی فرصت ها، تهدیدها و پیامدهای آموزشی، اخلاقی و تربیتی استفاده از هوش مصنوعی در ارزیابی می پردازد و این موضوع را در بافت نظام آموزشی ایران مورد واکاوی قرار می دهد. یافته های نظری نشان می دهد که هوش مصنوعی، در کنار ظرفیت های بالقوه برای افزایش دقت و کاهش سوگیری های فردی، می تواند خطرات جدیدی از جمله تعمیق نابرابری، کاهش نقش قضاوت انسانی و تضعیف ابعاد تربیتی آموزش را به همراه داشته باشد.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها : هوش مصنوعی ، ارزیابی آموزشی ، عدالت آموزشی ، قضاوت ماشینی ، نظام آموزشی