تاثیر «خانواده درمانی مبتنی بر دلبستگی» (ABFT) بر کاهش گسست های عاطفی و پیشگیری از لغزش مطالعه موردی اردوگاه ترک اعتیاد دین پایه کرامت استان قم

اعتیاد یکی از مهم ترین آسیب های زیستی، روانی، خانوادگی و اجتماعی است که تداوم و بازگشت آن تنها با وابستگی جسمانی تبیین نمی شود، بلکه گسست های عاطفی، اختلال در تنظیم هیجان و ضعف پیوندهای ایمن خانوادگی در آن نقش اساسی دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر خانواده درمانی مبتنی بر دلبستگی بر کاهش گسست های عاطفی و پیشگیری از لغزش در مددجویان اردوگاه ترک اعتیاد دین پایه کرامت استان قم انجام شد. این پژوهش از نوع کاربردی و با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از تحلیل مضمون اجرا گردید. جامعه آماری پژوهش شامل ۷۰۰ مددجوی بستری در اردوگاه کرامت بود. داده ها با استفاده از فرم اطلاعات جمعیت شناختی و بالینی محقق ساخته، پرسشنامه سبک دلبستگی بزرگسالان، پرسشنامه عملکرد خانواده و پرسشنامه سنجش لغزش یا آمادگی به مصرف مجدد، به همراه مشاهده بالینی، گزارش های مشاوران و بررسی محتوای جلسات درمانی جمع آوری شد. مداخله پژوهش بر پایه پروتکل ۱۶ جلسه ای خانواده درمانی مبتنی بر دلبستگی انجام گرفت و در کنار آن، کیفیت مشارکت خانواده، نوع ماده مصرفی، وضعیت اشتغال مددجویان در حین درمان و نقش پیگیری های پس از پاکی در قالب طرح صیانت و خدمات مرکز ارتقای سلامت اجتماعی شهید رئیسی نیز مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان داد که این رویکرد درمانی با بازسازی تدریجی اعتماد، کاهش تعارض های مزمن خانوادگی، افزایش رجوع مددجو به خانواده در موقعیت های بحرانی و تقویت احساس ارزشمندی، در کاهش گسست های عاطفی و کاهش آمادگی برای لغزش نقش موثری داشته است. همچنین مشخص شد که اثربخشی خانواده درمانی مبتنی بر دلبستگی زمانی بیشتر می شود که با اشتغال معنادار در طول درمان و حمایت مستمر پس از ترخیص همراه باشد. در مجموع، نتایج نشان داد که پیشگیری از لغزش در این بافت، حاصل هم افزایی ترمیم رابطه خانوادگی، بازسازی هویت اجتماعی از طریق کار و استمرار حمایت های مراقبتی پس از پاکی است. بر این اساس، پیشنهاد می شود خانواده درمانی مبتنی بر دلبستگی به عنوان یکی از ارکان اصلی درمان در مراکز اقامتی ترک اعتیاد نهادینه شده و هم زمان برنامه های اشتغال و صیانت پس از ترخیص نیز به صورت ساختاریافته تقویت گردد.

کلیدواژه ها:

خانواده درمانی مبتنی بر دلبستگی ، گسست عاطفی ، پیشگیری از لغزش ، اعتیاد ، اردوگاه کرامت ، اشتغال درمانی ، صیانت پس از پاکی