طراحی معماری مرجع برای تامین مالی زنجیره تامین مبتنی بر قراردادهای هوشمند در نظام بانکی

تامین مالی زنجیره تامین (SCF) در دهه اخیر به عنوان یکی از سازوکارهای کلیدی برای بهینه سازی مدیریت سرمایه در گردش، کاهش ریسک اعتباری و افزایش کارایی جریان نقدی در شبکه های تامین مورد توجه گسترده نظام های مالی قرار گرفته است. با وجود مزایای متعدد، فرآیندهای سنتی SCF همچنان با چالش هایی نظیر عدم شفافیت، زمان بر بودن اعتبارسنجی، وابستگی شدید به واسطه های مالی و هزینه های بالای نظارت و انطباق مواجه اند. ظهور فناوری بلاکچین و قراردادهای هوشمند امکان بازطراحی این فرآیندها را فراهم کرده و زمینه ایجاد یک زیرساخت غیرمتمرکز، قابل اعتماد، خودکار و مقاوم در برابر تقلب را مهیا ساخته است. با این حال، در ادبیات موجود، چارچوبی جامع و یکپارچه برای معماری مرجع SCF مبتنی بر قرارداد هوشمند به ویژه در بستر نظام بانکی ارائه نشده است. هدف این پژوهش، طراحی یک معماری مرجع جامع، عملیاتی و قابل انطباق برای پیاده سازی SCF مبتنی بر قراردادهای هوشمند در بانک ها است. پژوهش حاضر به روش علم طراحی (Design Science Research) انجام شده و شامل سه گام اصلی مرور نظام مند ادبیات، استخراج الزامات و طراحی معماری است. یافته های پژوهش منجر به ارائه یک معماری شش لایه شامل لایه های کسب وکار، فرآیند، قرارداد هوشمند، بلاکچین، داده و انطباق شده است. معماری پیشنهادی امکان خودکارسازی فعالیت هایی چون احراز هویت، مدیریت فاکتور، وصول مطالبات، تامین مالی مبتنی بر رخداد و تسویه را فراهم کرده و در عین حال با الزامات نظارتی و ریسک عملیاتی بانک ها سازگار است. نتایج نشان می دهد که ادغام قراردادهای هوشمند با فرآیندهای SCF می تواند شفافیت را افزایش داده زمان تسویه را به طور معناداری کاهش داده و ریسک های ناشی از اطلاعات نامتقارن و تقلب را به حداقل برساند. این معماری می تواند به عنوان یک چارچوب مرجع برای بانک ها و ارائه دهندگان خدمات مالی در توسعه نسل جدید راهکارهای SCF مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تامین مالی زنجیره تامین ، قرارداد هوشمند ، بلاک‎چین ، معماری مرجع ، نظام بانکی ، شفافیت