بررسی ارتباط عدالت محیط زیستی و دسترسی شهروندان به خدمات بهداشت محیط در مناطق مختلف شهری

گسترش نابرابری های فضایی در شهرهای معاصر موجب شده است که دسترسی شهروندان به خدمات بهداشت محیط به صورت نامتوازن در مناطق مختلف شهری توزیع شود؛ مسئله ای که به طور مستقیم با مفهوم عدالت محیط زیستی و کیفیت زندگی شهری پیوند دارد. در بسیاری از شهرها، مناطق کم برخوردار با کمبود زیرساخت های بهداشت محیط، خدمات جمع آوری و مدیریت پسماند، نظارت های بهداشتی و امکانات پیشگیری از مخاطرات محیطی روبه رو هستند و این وضعیت می تواند پیامدهای قابل توجهی برای سلامت عمومی و عدالت اجتماعی داشته باشد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان عدالت محیط زیستی و میزان دسترسی شهروندان به خدمات بهداشت محیط در مناطق مختلف شهری انجام شده است. فرضیه اصلی پژوهش بر آن است که میان سطح عدالت محیط زیستی و میزان دسترسی ساکنان مناطق شهری به خدمات بهداشت محیط رابطه معنادار وجود دارد و مناطق برخوردار از شرایط بهتر محیطی، سطح دسترسی بالاتری به این خدمات دارند. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش شامل شهروندان ساکن مناطق مختلف شهری بوده و نمونه پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده است. داده های مورد نیاز از طریق پرسشنامه ساخت یافته و بررسی شاخص های محیطی و خدماتی گردآوری گردید و برای تحلیل داده ها از روش های آماری توصیفی و استنباطی بهره گرفته شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که توزیع خدمات بهداشت محیط در مناطق شهری از الگوی یکنواختی پیروی نمی کند و میان مناطق مختلف شهر تفاوت های قابل توجهی از نظر دسترسی به این خدمات وجود دارد. نتایج تحلیل ها همچنین بیانگر آن است که میان شاخص های عدالت محیط زیستی و میزان دسترسی شهروندان به خدمات بهداشت محیط رابطه مثبت و معناداری مشاهده می شود؛ به گونه ای که مناطق دارای زیرساخت های محیطی مناسب تر، از سطح خدمات بهداشتی و نظارتی بالاتری برخوردار هستند. این یافته ها ضرورت توجه جدی تر به اصول عدالت محیط زیستی در برنامه ریزی شهری و توزیع متوازن خدمات بهداشت محیط را نشان می دهد و تاکید می کند که سیاست های مدیریت شهری باید با هدف کاهش نابرابری های فضایی و ارتقای سلامت عمومی شهروندان بازنگری شوند.

کلیدواژه ها:

عدالت محیط زیستی ، بهداشت محیط شهری ، دسترسی به خدمات شهری ، نابرابری فضایی ، سلامت شهری