بررسی تاثیر توسعه شهری بر کیفیت منابع آب و الزامات بهداشت محیط در شهرهای در حال رشد

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر توسعه شهری بر کیفیت منابع آب و تبیین الزامات بهداشت محیط در شهرهای در حال رشد انجام شد. مسئله اصلی پژوهش، افزایش فشارهای ناشی از گسترش کالبدی شهر، رشد جمعیت و توسعه فعالیت های صنعتی و خدماتی بر منابع آب سطحی و زیرزمینی و پیامدهای بهداشتی آن است. فرضیه اصلی پژوهش آن است که میان شدت توسعه شهری و افت شاخص های کیفی آب رابطه ای معنادار و مستقیم وجود دارد و ضعف در زیرساخت های مدیریت فاضلاب و رواناب های شهری، این رابطه را تشدید می کند. پژوهش با رویکردی تحلیلی کاربردی و به شیوه توصیفی همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل مناطق شهری در حال رشد با جمعیت بیش از پانصد هزار نفر بود که از میان آن ها سه شهر به عنوان نمونه موردی انتخاب شد. داده ها از طریق اندازه گیری میدانی شاخص های کیفی آب، بررسی گزارش های رسمی دستگاه های متولی، پرسش نامه تخصصی از کارشناسان بهداشت محیط و تحلیل اسناد شهری گردآوری گردید. برای تحلیل داده ها از آزمون های همبستگی، تحلیل رگرسیون چندمتغیره و تحلیل مقایسه ای روند استفاده شد. یافته ها نشان داد که افزایش تراکم ساختمانی و گسترش سطوح غیرقابل نفوذ با افزایش میانگین غلظت نیترات و کدورت آب رابطه مثبت و معنادار دارد و توسعه صنعتی کنترل نشده موجب افزایش فلزات سنگین در منابع آب پیرامونی شده است. نتایج همچنین بیانگر آن است که وجود سامانه های کارآمد جمع آوری و تصفیه فاضلاب می تواند تا حدود ۳۰ درصد از شدت اثر منفی توسعه شهری بر کیفیت آب بکاهد. بر اساس نتایج، استقرار مدیریت یکپارچه منابع آب شهری، تقویت نظارت بهداشتی بر پساب ها و توسعه زیرساخت های سبز شهری از الزامات اساسی برای حفظ سلامت عمومی در شهرهای در حال رشد به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

توسعه شهری ، کیفیت منابع آب ، بهداشت محیط ، آلودگی آب های شهری ، مدیریت یکپارچه شهری