تاثیر استفاده از داستان گویی بر بهبود مهارت های زبانی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر استفاده از داستان گویی بر بهبود مهارت های زبانی (شنیداری، گفتاری، خواندن و نوشتن) در دانش آموزان انجام شد. مهارت های زبانی پایه و اساس موفقیت تحصیلی در تمامی دروس هستند، اما روش های سنتی آموزش زبان در مدارس ایران که عمدتا مبتنی بر حفظ کردن قواعد دستوری، تکرار مکانیکی و تمرینات نوشتاری خشک است، نتوانسته است انگیزه و توانایی ارتباطی واقعی را در دانش آموزان ایجاد کند. در این مطالعه فراتحلیل و مرور نظام مند، ۴۸ پژوهش تجربی و نیمه تجربی انجام شده در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ (۲۰۱۱ تا ۲۰۲۴) مورد تحلیل قرار گرفت. یافته های فراتحلیل نشان داد که استفاده از داستان گویی در آموزش زبان با اندازه اثر ترکیبی ۸۷/۰+ بر مهارت های زبانی کل، ۹۲/۰+ بر مهارت گفتاری (تکلم)، ۸۵/۰+ بر مهارت شنیداری (درک مطلب شنیداری)، ۷۹/۰+ بر مهارت نوشتاری (انشا و داستان نویسی) و ۷۶/۰+ بر مهارت خواندن (روان خوانی و درک مطلب) تاثیر معنادار و بزرگی دارد. همچنین نتایج نشان داد که داستان گویی در دوره ابتدایی (پایه های اول تا سوم) با اندازه اثر ۹۴/۰+ موثرتر از دوره متوسطه اول (۷۸/۰+) است. در میان انواع داستان گویی، «داستان گویی مشارکتی» (دانش آموزان در حین داستان، نقش بازی می کنند، پایان را تغییر می دهند یا داستان را ادامه می دهند) با اندازه اثر ۹۸/۰+ و «بازگویی داستان توسط دانش آموزان» با اندازه اثر ۹۱/۰+ بیشترین تاثیر و «داستان گویی صرف توسط معلم بدون مشارکت دانش آموزان» با اندازه اثر ۶۸/۰+ کمترین تاثیر را داشتند. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می دهد که داستان گویی یک راهبرد قدرتمند و لذت بخش برای آموزش زبان است که با درگیر کردن عواطف، تخیل و انگیزه دانش آموزان، می تواند به طور چشمگیری مهارت های زبانی آن ها را بهبود بخشد و باید به عنوان بخش جدایی ناپذیر از برنامه درسی زبان فارسی (و زبان خارجی) در دوره ابتدایی گنجانده شود.

کلیدواژه ها:

داستان گویی ، مهارت های زبانی ، آموزش زبان فارسی ، مهارت گفتاری ، مهارت شنیداری ، دوره ابتدایی