ظرفیت معماری زیست الهام در شکل گیری الگوهای نوین فرم ساختمانی در محیط مصنوع آینده

در این پژوهش، با اتکا بر هم گرایی دانش زیست شناسی تکوینی، نظریه سامانه های پیچیده و طراحی محاسباتی، تحول پارادایمی مفهوم فرم معماری به سوی الگوهای زیست الهام و زیست فرم واکنش گر واکاوی می شود. هدف، تبیین ظرفیت منطق های مورفولوژیک سامانه های زنده در بازتعریف فرم ساختمانی به مثابه فرایندی دینامیک، چندمقیاسی و وابسته به کنش متقابل ماده، نیرو و اطلاعات در محیط مصنوع آینده است. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی، مطالعه تطبیقی و مرور نظام مند ادبیات میان رشته ای در حوزه های مورفوژنز زیستی، سازوکارهای خودسازمان ده، چارچوب های هم تکاملی و فناوری های نوین ساخت و چاپ سه بعدی است. یافته ها نشان می دهد که انتقال اصولی چون رشد تدریجی، توزیع طبیعی تنش، ماده محوری، اقتصاد انرژی و سازمان یافتگی خودپو از سامانه های زیستی به معماری، زمینه شکل گیری الگوهای فرم تطبیقی را فراهم می کند؛ الگوهایی که در آن هندسه، برآیند فرایندهای شبیه سازی شده بوم دینامیک، الگوریتم های مورفوجنزیس و شبکه های بازخورد محیطی است. همچنین ترکیب مصالح واکنش پذیر، سامانه های حسگر-کنشگر و مدل سازی محاسباتی، امکان تعریف ساختارهایی را آشکار می سازد که در سطوح ریزساختاری و کلان، قادر به تنظیم درونی رفتار سازه ای، اقلیمی و فضایی اند. نتیجه گیری حاکی از آن است که معماری زیست الهام، با جایگزین کردن هندسه محوری توسط منطق رشد و سازمان یافتگی چندمقیاسی، فرم معماری را به سامانه ای زنده مانند تبدیل می کند که در آن روابط میان ماده، انرژی و اطلاعات به صورت درون زا سازمان می یابد و ساختارهایی پدید می آید که پیچیدگی، پایداری و انطباق پذیری آن ها با منطق تکوینی سامانه های طبیعی هم راستا است.

کلیدواژه ها:

بوم دینامیک فرم ، زیست الهام معماری ، فرم تطبیقی ، مورفوژنز زیستی